Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Elementarz Bahrajnu

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Redakcja | 2018-02-15 15:41:15
bahrajn, gospodarka, biznes, klimat

W przeszłości Bahrajn był jednym z ośrodków piractwa i handlu niewolnikami. Teraz to kraj przemysłowy, muzułmański, w którym obowiązuje prawo szariatu.

  • arab. Mamlakat al-Baḥrayn
  • Stolica: Manama
  • Powierzchnia: 694 km2
  • Liczba ludności: ok. 1,3 mln 
  • Gęstość zaludnienia: 1 tys. 190,7 osoby/km2
  • Waluta: dinar Bahrajnu (BHD) = 1000 fils
 
Królestwo Bahrajnu leży w Azji Południowo-Zachodniej, na wyspach w Zatoce Perskiej, u wybrzeży Arabii Saudyjskiej i Kataru. Kraj zajmuje 694 km kw. Stolicą jest Manama, a inne większe miasto to Al-Muharrak.
 
Walutą oficjalną jest dinar Bahrajnu.
 
 
Populacja Bahrajnu liczy ok. 1,3 mln osób, z czego obywatele stanowią 48 proc. Odsetek obcokrajowców nie jest tak wysoki jak w Katarze, ZEA czy Kuwejcie, ze względu na bardzo ograniczone terytorium i niewielkie zasoby naturalne. Niemniej ¾ siły roboczej to obcokrajowcy, głównie z regionu Azji Południowo-Wschodniej.
 
Źródło: PAP/EPA
 
Arabowie stanowią ok. 65 proc. mieszkańców kraju. Pozostali to imigranci m.in. z Iranu, Pakistanu, Indii oraz Europejczycy.Przyrost naturalny wynosi ok. 14 proc. rocznie. Około 90 proc. ludności żyje w miastach. Językiem urzędowym jest arabski.
 
Religia
Religią państwową jest islam – wyznaje go 82 proc. mieszkańców. 40-45 proc. z nich to sunnici, a 60-55 proc. - szyici. Chrześcijaństwo wyznaje ok. 9 proc., hinduizm natomiast 6 proc.
 
Ustrój i władza
Bahrajn jest dziedziczną monarchią konstytucyjną. Głową państwa jest król.
 
Władzę wykonawczą sprawuje rząd. Władza ustawodawcza spoczywa w rękach króla i dwuizbowego parlamentu: pochodzącego z powszechnych wyborów Zgromadzenia Narodowego (40 członków o czteroletniej kadencji) i Rady Szury (40 członków mianowanych przez króla).
 
Funkcję formalnie nieistniejących partii spełniają tzw. stowarzyszenia polityczne. W kraju obowiązuje prawo szariatu.
 
Administracja
Kraj podzielony na pięć muhafaz.
 
Różnice kulturowe
Arabowie źle się czują w formalnych układach, stąd zawieranie przyjaźni z innymi to droga do powodzenia w interesach. Bahrajńczycy mają silne poczucie wspólnoty, dlatego dobre kontakty, zwłaszcza w sferach władzy, to podstawa powodzenia biznesu. Ważnym czynnikiem w kontaktach handlowych są przyjacielskie i osobiste stosunki.
 
Źródło: PAP/EPA
 
Bahrajńczycy mają czas, dlatego lepiej nie podawać terminu na podjęcie decyzji. Może to przynieść odwrotny skutek. Nie można się dać zwieźć pochwałom i komplementom. Entuzjazm dla naszej propozycji nie oznacza akceptacji, podobnie jak chłodne przyjęcie, nie oznacza odrzucenia. Trzeba po prostu cierpliwie poczekać.
 
W rozmowach ważną rolę odgrywają emocje. Arabowie uważają, że wyraźne okazywanie uczuć, czyli mówienie np. podniesionym głosem czy żywa gestykulacja jest oznaką szczerości i zaangażowania.
 
Co warto wiedzieć
Bahrajn nie utrzymuje formalnie stosunków dyplomatycznych z Izraelem. Co prawda ślad pobytu w Izraelu w paszporcie nie determinuje odmowy wejścia na terytorium Bahrajnu, jednak decyzja o zezwoleniu na pobyt w Bahrajnie uzależniona jest od indywidualnej decyzji tutejszych władz. Nie należy też wspominać o kontaktach biznesowych z Izraelem.
 
Źródło: PAP/EPA
 
W Bahrajnie dobrze rozwinięty jest transport samochodowy, lotniczy i morski. Od 1956 roku kraj ma bezpośrednie, 25-kilometrowe połączenie autostradą z Arabią Saudyjską.
 
Porty morskie to Mina Salman, Manama, Sitra (naftowy). Na wyspie Al-Muharrak powstał międzynarodowy port lotniczy.
 
Bahrajn w międzynarodowych organizacjach
  • Liga Państw Arabskich
  • Międzynarodowa Organizacja Pracy
  • Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju
  • Międzynarodowy Fundusz Walutowy
  • Organizacja Arabskich Krajów Eksportujących Ropę Naftową
  • Organizacja Konferencji Islamskiej
  • Organizacja Narodów Zjednoczonych
  • Rada Współpracy Arabskich Państw Zatoki (Perskiej)
  • Światowa Organizacja Handlu
 
Kontakty
Rada Rozwoju Gospodarczego/Bahrajńskie Centrum Inwestycyjne www.bahrainedb.com/en
Bahrajński Urząd Wystaw i Konwencji
Ministerstwo Spraw Samorządowych i Rolnictwa www.municipality.gov.bh
Ministerstwo Finansów www.mof.gov.bh
Bank Centralny Bahrajnu www.cbb.gov.bh
Portal eGovernment www.bahrain.bh/wps/portal
Ministerstwo Spraw Zagranicznych www.mofa.gov.bh
Bahrajńska Izba Handlu i Przemysłu www.bcci.bh/en
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych www.interior.gov.bh/default_en.aspx
Urząd Regulacyjny Rynku Pracy www.lmra.bh/portal/en
Rada Przetargowa www.tenderboard.gov.bh
Ministerstwo Transportu www.mtt.gov.bh/en
Ministerstwo Przemysłu i Handlu www.moic.gov.bh/En
Ministerstwo Zdrowia www.moh.gov.bh/EN
Ministerstwo Edukacji www.moe.gov.bh/?lan=en
Bahrajński Instytut Szkoleniowy www.bti.com.bh
Państwowy Urząd Ropy i Gazu www.noga.gov.bh
Ministerstwo Informacji www.mia.gov.bh/en
Ministerstwo Spraw Celnych www.bahraincustoms.gov.bh
Bahrajński Bank Rozwoju www.bdb-bh.com
Urząd ds. Kultury i Zabytków www.culture.gov.bh/en
 
Prasa
 
Warunki geograficzne, klimat
Bahrajn leży na 35 nizinnych wyspach otoczonych rafami koralowymi. Większą część kraju zajmuje piaszczysta pustynia.
 
Największe wyspy - Al-Bahrajn (572 km kw.), Umm an-Nasan (19 km kw.), Al-Muharrak (17 km kw.) i Sitra (10 km kw.) - połączone są groblami i mostami.
 
Większość terytorium zajmuje pustynia piaszczysta, jedynie na wyspie Al-Bahrajn znajdują się wychodnie osadów wapiennych i piaskowców (wysokość do 122 m).
 
W Bahrajnie nie ma wód lądowych, a występujące w oazach źródła artezyjskie są zasilane w wodę na Półwyspie Arabskim.
 
 
Klimat zwrotnikowy kontynentalny, skrajnie suchy. Średnia temperatura miesięczna wynosi od 17°C w styczniu do 34°C w sierpniu. Średnia roczna suma opadów ok. 80 mm. Latem jest wysoka wilgotność powietrza.
 
Gospodarka
Gospodarka bahrajńska jest najbardziej zdywersyfikowana wśród krajów Zatoki. Manama jest jednym z uznanych centrów bankowych, usług finansowych, rozwoju zasobów ludzkich i szkoleń specjalistycznych w regionie. Bahrajn konkuruje z Malezją o tytuł międzynarodowego centrum bankowości muzułmańskiej.
 
Źródło: PAP/EPA
 
Gospodarka Bahrajnu rosła przez pięć ostatnich lat na średnim poziomie 4 proc. Szacuje się, że rok 2015 przyniesie niższy wskaźnik wzrostu PKB (ok. 2,5 proc.) ze względu na globalne fluktuacje cen ropy naftowej.
 
Branża ropy i gazu ma największy udział w rozwoju kraju. Przynosi 20 proc. PKB, 87 proc. przychodów budżetowych i 73 proc. dochodów z eksportu. Branże niezwiązane ściśle z węglowodorami przyczyniły się w następujący sposób do wartości PKB w 2014r.: usługi finansowe - 16,5 proc.; produkcja przemysłowa (zwłaszcza aluminium) - 14,4 proc.; budownictwo – 6,8 proc.; transport i komunikacja (zwłaszcza linie lotnicze Gulf Air i Bahrain Air) - 7 proc.; nieruchomości i usługi biznesowe - 6 proc. Branże poza-naftowe wzrosły średnio o 5,3 proc. w 2014 r.
 
Bahrajn ma mniej surowców naturalnych niż inne kraje regionu, a ropę i gaz wydobywa głównie spod dna morza. Górnictwo ropy, gazu i przemysł przetwórczy dają ok. 43 proc. PKB. Usługi - zwłaszcza handlowe, tranzytowe i bankowe - odpowiadają za blisko 56 proc. PKB, a rolnictwo - poniżej 1 proc.
 
Bahrajn jako pierwszy kraj na arabskim wybrzeżu Zatoki Perskiej rozpoczął w 1932 roku wydobycie ropy naftowej. Obecnie ropę i gaz eksploatuje się głównie ze złóż podmorskich, pod kontrolą przedsiębiorstw państwowych. Rafinerie w Manama, Sitra i Awali przetwarzają własną ropę naftową i importowaną rurociągiem podmorskim z Arabii Saudyjskiej.
 
Energia elektryczna produkowana w elektrowniach gazowych jest wykorzystywana w hutnictwie aluminium i do odsalania wody morskiej.
 
W ostatnich latach rośnie wydobycie gazu ziemnego, a przemysł przetwórczy odgrywa coraz większą rolę w tutejszej gospodarce.
 
Rozwinięte jest rzemiosło – głównie tkactwo i garncarstwo.
 
Produkcja rolna pokrywa 20 proc. potrzeb wewnętrznych kraju. W oazach i na terenach nawadnianych odsoloną wodą morską uprawia się palmę daktylową, drzewa cytrusowe, warzywa oraz ryż i pszenicę. Z powodu coraz większego zanieczyszczenia wód Zatoki Perskiej coraz mniejsze znaczenie odgrywają połowy ryb, krewetek oraz pereł.
 
 
PKB na jednego mieszkańca według parytetu siły nabywczej w 2007 roku wyniosło 34,7 tys. dolarów.
 
Wskaźniki makroekonomiczne:
 
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Populacja (mln)
1,19
1,25
1,29
1,32
1,33
1,34
Nominalny PNB per capita, PSN (tys. USD)
 
35,38
36,07
34,89
36,29
38,14
Płodność (urodzenia na 1 kobietę)
2,18
2,14
2,12
2,09
2,08
..
Wzrost populacji miejskiej (% rocznie)
6,58
4,95
3,29
1,97
1,14
0,95
PKB nominalny (mld USD)
22,94
25,71
29,04
30,76
32,90
33,87
Wzrost PKB (% rocznie)
2,54
4,33
2,10
3,59
5,34
4,51
Inflacja, deflator PKB (% rocznie)
-12,99
7,44
10,63
2,23
1,54
-1.49
Eksport (% PKB)
68,47
69,54
79,00
74,30
..
..
Import (% PKB)
49,50
50,94
47,80
47,86
..
..
Czas poświęcony na założenie firmy (liczba dni)
9
9
9
9
9
9
Wydatki na wojsko (% PKB)
3,61
3,28
3,56
3,84
4,10
4,23
Użytkownicy internetu (na 100 osób)
53
55
77
88
90
91
BIZ wpływające (mln USD)
275
156
781
891
989
..
Źródło: Bank Światowy
 
Bahrajn jest jednym z krajów członkowskich Rady Współpracy Państw Zatoki (RWPZ/GCC). Jest też m.in. członkiem WTO, MIGA, OAPEC (nie jest członkiem OPEC) czy WIPO.
 
Bahrajn ma jeden z najkorzystniejszych systemów podatkowych na świecie. Ponadto, tutejsze przepisy zezwalają na pełną własność firm i nieruchomości przez podmioty zagraniczne w większości branż. W przeciwieństwie do innych krajów Zatoki, Bahrajn w pełni zliberalizował sektor telekomunikacyjny. Te czynniki w głównej mierze przyczyniły się do uplasowania się przez państwo na 18. pozycji w rankingu Wolności Ekonomicznej 2015, prowadzonym przez The Wall Street Journal i The Heritage Foundation. Pozycja ta jest najwyższa wśród krajów Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej.
 
W zestawieniu Doing Business 2015 kraj znalazł się na 53. pozycji (tym samym, co w roku poprzednim). Aspektem szczególnie negatywnym pod względem prowadzenia biznesu w Bahrajnie jest niestabilność polityczna. W 2011 r. przez kraj przelały się serie krwawych protestów o podłożu religijnym (szyicko-sunnickim) przeciwko rodzinie rządzącej Al Khalifa. Przewiduje się, iż scena polityczna w Bahrajnie pozostanie niestabilna w latach 2015-2019, zwłaszcza biorąc pod uwagę twarde stanowisko rodziny królewskiej.
 
Wymiana handlowa
Bahrajn ma dodatni bilans handlowy. Eksport i reeksport obejmuje 40 do 50 mln t ropy i przetworów naftowych i stalowych rocznie oraz aluminium. Z zagranicy sprowadza natomiast wyroby przemysłowe i żywność.
 
Główni partnerzy handlowi to.: USA, Wielka Brytania, Arabia Saudyjska, Japonia, Australia, Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Niemcy.
 
Źródło: PAP/EPA
 
Polska - Bahrajn
 
Statystyka wymiany handlowej między Polską, a Bahrajnem:
 
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Eksport (mln USD)
19,12
14,42
11,15
19,31
12,49
27,79
Import (mln USD)
3,93
49,86
50,26
27,83
43,70
70,30
Dynamika eksport (%)
97
75
77
173
65
222
Dynamika import (%)
375
1270
101
55
157
161
 
Branże perspektywiczne
  • Finanse i ubezpieczenia: doradztwo; rekrutacja specjalistów; organizowanie szkoleń
  • Branża pojazdów: eksport ciężarówek, minivanów, ciągników, autobusów, naczep, wagonów kolejowych, jachtów, samolotów cywilnych i helikopterów, części samochodowych, narzędzi i akcesoriów do pojazdów; budowa przystanków autobusowych
  • Branża medyczna: eksport leków, technologii pakowania leków, systemów IT dla branży medycznej, produktów medycznych, sprzętu medycznego, a zwłaszcza systemów monitorowania parametrów życiowych, inkubatorów, wentylatorów, pomp infuzyjnych, maszyn rentgenowskich; pozyskiwanie klientów turystyki medycznej zwłaszcza w zakresie leczenia otyłości, cukrzycy, chorób serca, chorób genetycznych; dostarczanie know-how, technologii i specjalistów; podwykonawstwo w konstrukcji i wystroju szpitali i klinik; doradztwo i usługi w zakresie zarządzania zmianą, zwiększenia efektywności procedur i procesów, utrzymywania standardów międzynarodowych, systemu ubezpieczeń zdrowotnych, komplementarnych usług zdrowotnych, usług wsparcia zdrowia i kurortów, biotechnologii; organizowanie konferencji naukowych, szkoleń; partnerstwa z centrami badawczymi
  • Edukacja i szkolnictwo: zawieranie partnerstw naukowych z lokalnymi uniwersytetami i innymi instytucjami naukowymi i szkoleniowymi; rekrutacja specjalistów, naukowców i nauczycieli
  • Branża energetyczna: eksport materiałów laboratoryjnych, narzędzi do spawania laserowego, technologii podsektora wiertnictwa EDM, turbin parowych, kolektorów słonecznych; dostarczanie usług inżynierskich, usług EPC; doradztwo w dziedzinie ochrony środowiska, dostarczanie systemów kontroli i instrumentalizacji, usług specjalistycznych, doradczych i pomocy technicznej
  • Branża meblarska i design: eksport mebli biurowych, szpitalnych, hotelowych i domowych, materiałów i stolarki budowlanej, płytek ceramicznych, paneli; design przemysłowy
  • Branża budowlana i nieruchomości: dostarczanie usług specjalistycznych, usług developerskich, doradczych i pomocy technicznej dla licznych projektów infrastrukturalnych (m.in. konstrukcji tanich mieszkań); eksport sprzętu, narzędzi i materiałów, systemów przenośników, wind, płyt gipsowych, sprzętu gaśniczego
  • Ochrona środowiska: dostarczanie technologii, sprzętu i usług oczyszczania wody i gleby, zarządzania, utylizacji i recyklingu odpadów (w tym odpadów szczególnie niebezpiecznych), innowacyjnych technologii odsalania wody (eksport pomp, czujników wysokiego ciśnienia, zbiorników ciśnieniowych, systemów oczyszczania membran); oferowanie szkoleń i doradztwa
  • Branża spożywcza i rolnictwo: eksport żywności, a przede wszystkim: nabiału, mięsa, przetworów warzywnych, świeżych i mrożonych owoców, soków, sosów, płatków śniadaniowych, alkoholi; transfer technologii przetwórstwa żywności, maszyn i urządzeń; dostarczanie sprzętu i technologii irygacyjnych i ogrodniczych
 
Inwestycje
Kilka lat temu Królestwo Bahrajnu jako pierwszy kraj z regionu Zatoki Perskiej rozpoczęło poszukiwania możliwości inwestycyjnych w niemieckim sektorze małych i średnich przedsiębiorstw (MSP).
 
W centrum zainteresowania arabskich inwestorów znalazł się nie tylko przemysł motoryzacyjny, ale także inne sektory gospodarki.
 
Inwestycje w niemieckim sektorze MSP miały być dla Bahrajnu próbą dywersyfikacji przychodów i zapewnienia dobrobytu, niezależnie od poziomu wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego.
 
Kraj jest jednym z najmniej zasobnych w surowce naturalne w regionie. W celu dywersyfikacji przychodów Bahrajn rozbudowywał sektor usług finansowych, który jednak poniósł dotkliwe straty na skutek kryzysu gospodarczego.
 
Państwo przyjęło inną strategię inwestycyjną niż pozostałe państwa basenu Zatoki Perskiej. Podczas gdy w przeszłości koncentrowały się one na inwestycjach w niemieckich dużych przedsiębiorstwach (m.in. przejecie stoczni Blohm+Voss i udziałów w koncernie Daimler przez emirat Abu Zabi, inwestycje Kuwejtu w tym samym koncernie), udziały w sektorze MSP były rzadkością.
 
Równocześnie Bahrajn dąży do rozwoju zrównoważonych relacji handlowych z Niemcami, zachęcając tutejsze firmy do inwestowania w basenie Zatoki Perskiej.
 
Wizja Ekonomiczna 2030
Wizja Ekonomiczna 2030 Bahrajnu, którą ogłoszono w 2008 r., koncentruje się wokół trzech głównych zasad: integralności, zrównoważonego rozwoju i konkurencyjności. Wizja zakłada szczególne wsparcie dla sektora poza-naftowego i prywatnego. Działania inwestycyjne Bahrajnu skorelowane są też z „Pan-arabskim Planem Marshalla”, ukonstytuowanym przez kraje RWPZ. Plan ten został utworzony w 2011 r. po wybuchu protestów w Bahrajnie i Omanie powiązanych z Wiosną Arabską. Arabia Saudyjska, Kuwejt, Katar i ZEA postanowiły utworzyć fundusz pomocowy dla dwóch pozostałych krajów RWPZ. Bahrajn w ramach tej akcji otrzyma łącznie 10 mln dol. Państwo ma już plany na rozdysponowanie 4,4 mld dol. z tej sumy. 2,2 mld dol. będzie przeznaczone na publiczne projekty mieszkaniowe, reszta – przede wszystkim na projekty energetyczne i gospodarkę wodną.
 
W 2014 r. Rada Rozwoju Gospodarczego Bahrajnu ogłosiła, iż państwo w najbliższych latach przeznaczy w sumie ponad 22 mld dol. na infrastrukturę. Chodzi m.in. o modernizację Międzynarodowego Lotniska Bahrajnu (kontrakt z Aéroport de Paris Ingénierie na rozwój usług i infrastruktury lotniskowej), rozwój Al Jazair Beach, projekty w Durrat Al Bahrain, dodanie sześciu linii produkcyjnych w hucie aluminium Alba (2,2 mld dol.), ekspansję rafinerii Bahrain Petroleum (4,8 mld dol.), budowę linii kolejowej do Arabii Saudyjskiej (część ogólnoregionalnego projektu GCC Rail), budowę nowych i unowocześnienie już istniejących elektrowni.
 
Inwestycje związane z gospodarką wodną zakładają rozwój stacji wodnej Dour, wodociągu z Alba, stacji odsalania wody Ras Abu Jarjur, budowę nowej stacji w Hidd, realizację projektu Oczyszczalni Tubli Bay. Rząd będzie także kontynuował fundowanie branży mieszkaniowej, planuje bowiem wybudować 40 tys. nowych jednostek mieszkaniowych w latach 2012-2015. W 2013 r. powołano specjalny fundusz Mumtalakat, który będzie finansować projekty nieruchomościowe. W 2012 r. Ministerstwo Gospodarki Mieszkaniowej ogłosiło, iż w ciągu pięciu lat przeznaczy 9,6 mld dol. na budowę jednostek mieszkaniowych i zagwarantowanie personalnego finansowania z Banku Mieszkaniowego.
 
Bahrajn, we współpracy z Katarem, mają w planie budowę 40-km mostu między tymi państwami. Rozpoczęcie realizacji projektu od lat jest jednak odkładane w czasie (pierwotnie prace miały się zacząć w 2008 r., a skończyć w 2012 r.). W międzyczasie do planu mostu dodano jednak linię kolejową. Obecnie zakłada się, iż realizacja inwestycji zakończy się tuż przed Mistrzostwami Świata w Piłce Nożnej w 2022 r., które odbędą się w Katarze. Inne inwestycje infrastrukturalne związane są z rozszerzeniem sieci dróg.
 
Plany inwestycyjne Bahrajnu obejmują również przeznaczenie znacznych środków na transport publiczny, przedsięwzięcia edukacyjne związane ze szkoleniami specjalistycznymi i emancypacją kobiet. Kluczowe inicjatywy to szkolenia nauczycieli, stworzenie politechniki, ulepszenie pogimnazjalnych szkoleń zawodowych, podniesienie standardów akredytacyjnych, budowa przynajmniej 10 szkół i średniej wielkości szpitali, z których większość powstanie w dystrykcie południowym i centralnym, rozwój „miasta medycznego” nieopodal wyspy Amwai. Ministerstwo Zdrowia w ciągu kilku następnych lat planuje zakup urządzeń medycznych.
 
Dla biznesu
Firma, która działa w Bahrajnie i w jeszcze jednym kraju RWPZ, staje się biurem regionalnym.
 
Prawo nie wymaga zatrudnienia lokalnego agenta lub partnera dla większości form działalności w Bahrajnie. Niemniej jednak, przedsiębiorstwa zagraniczne, ze względów praktycznych (zwłaszcza mając na uwadze lokalną biurokrację) często korzystają z usług lokalnego przedstawiciela handlowego.
 
Przedstawicielem handlowym nazywanym jest w Bahrajnie podmiot bahrajński zatrudniony przez podmiot zagraniczny w celu reprezentowania produktu lub usługi tego podmiotu zagranicznego. Różne formy działalności, w tym dystrybucja, biuro sprzedażowe,są instytucjami pośrednictwa handlowego.
 
W Bahrajnie działa 10 stref przemysłowych - m.in. Bahrain Logistics Zone, Bahrain International Airport, czy Salman Industrial City.
 
Rodzaje firm
Rejestracja firmy w Bahrajnie trwa maksymalnie pięć dni.
 
Spółka publiczna (Public Shareholding Company)
  • przynajmniej część akcji dopuszczona do publicznego obrotu
  • minimum siedmiu założycieli i pięciu dyrektorów
  • odpowiedzialność do wartości udziałów
  • minimalny kapitał zakładowy to 1 mln BHD (ok. 2,65 mln dol.)
  • możliwość prowadzenia działalności bankowej, ubezpieczeniowej czy inwestycyjnej
  • możliwość posiadania akcji przez podmioty zagraniczne
 
Closed Shareholding Company
  • akcje nie są dopuszczone do publicznego obrotu
  • odpowiedzialność do wartości udziałów
  • minimum dwóch udziałowców i trzech dyrektorów
  • możliwość prowadzenia działalności bankowej, ubezpieczeniowej czy inwestycyjnej
  • minimalny kapitał zakładowy to 250 tys. BHD (ok. 623 tys. dol.)
  • wartość nominalna pojedynczej akcji musi wynosić 0,1 – 100 BHD (ok. 0,27-265 dol.)
  • możliwość posiadania akcji przez podmioty zagraniczne
 
With Limited Liability Company
  • dwa rodzaje partnerów: partnerzy lub udziałowcy odpowiedzialni do wartości swoich udziałów i partnerzy odpowiedzialni całym swym majątkiem
  • 2 – 50 założycieli i minimum dwóch dyrektorów
  • minimalny kapitał założycielski to 20 tys. BHD (ok. 53 tys. dol.)
  • brak możliwości prowadzenia działalności bankowej, ubezpieczeniowej czy inwestycyjnej
  • dopuszczalna 100-proc. własność podmiotu zagranicznego (w zależności od profilu działalności)
 
Spółka jawna (Partnership Company)
  • odpowiedzialność osobista, solidarna i pełna wszystkich partnerów
  • brak minimalnego kapitału założycielskiego
  • minimum dwóch partnerów i dwóch dyrektorów
  • brak możliwości prowadzenia działalności bankowej, ubezpieczeniowej, czy inwestycyjnej
  • dopuszczalna 100-proc. własność podmiotu zagranicznego
 
Spółka komandytowa (Simple Commandite)
  • istnieją dwie kategorie partnerów: podobnych jak w spółce jawnej oraz tych nie uczestniczących aktywnie w sprawach spółki, odpowiedzialnych tylko do wniesionego wkładu
  • brak możliwości prowadzenia działalności bankowej, ubezpieczeniowej, czy inwestycyjnej
  • brak minimalnego kapitału założycielskiego
  • minimum dwóch partnerów i dwóch dyrektorów
  • udział Bahrajńczyków we własności wynosi minimum 51 proc.
 
Spółka komandytowo-akcyjna (Commandite by Shares)
  • istnieją dwie kategorie partnerów: podobnych jak w spółce jawnej oraz tych nie uczestniczących aktywnie w sprawach spółki, odpowiedzialnych tylko do wartości posiadanych akcji danej firmy
  • minimalny kapitał założycielski to 20 tys. BHD (ok. 53 tys. dol.)
  • minimum czterech założycieli i dwóch dyrektorów
  • brak możliwości prowadzenia działalności bankowej, ubezpieczeniowej czy inwestycyjnej
  • dopuszczalna 100-proc. własność podmiotu zagranicznego, w zależności od profilu działalności
 
Jednoosobowa działalność gospodarcza (Single Person Company)
  • założona przez jedną osobę fizyczną lub prawną
  • odpowiedzialność do wartości alokowanego kapitału
  • brak możliwości prowadzenia działalności bankowej, ubezpieczeniowej czy inwestycyjnej
  • dopuszczalna 100-proc. własność podmiotu zagranicznego, w zależności od profilu działalności
  • istnieje też formuła jednoosobowej działalności gospodarczej dostępnej wyłącznie dla obywateli RWPZ z nieograniczoną odpowiedzialnością
 
Branch
  • rejestracja jako oddział, biuro regionalne lub przedstawicielstwo
  • pełna odpowiedzialność spółki-matki
  • operacje biznesowe mogą być przeprowadzane tylko przez oddziały, które mogą też prowadzić działalność bankową, ubezpieczeniową czy inwestycyjną
  • przedstawicielstwa i biura regionalne mogą tylko przeprowadzać działania marketingowe i promocyjne
  • brak minimalnego kapitału założycielskiego
  • lokalny sponsor jest wymagany tylko dla oddziałów, chyba, że są licencjonowane przez Bank Centralny Bahrajnu lub Komitet Profesjonalnych Praktyk Inżynierskich
 
Inne
  • holding
  • akwizycja
  • usługi agenta lub dystrybutora
  • licencjonowanie
  • eksport bezpośredni
  • franczyza
  • joint venture
 
Podatki
Bahrajn ma jeden z najbardziej korzystnych systemów podatkowych na świecie, zdecydowanie najbardziej korzystny wśród krajów RWPZ, zezwala też na pełną własność firm i nieruchomości przez podmioty zagraniczne w większości branż. System podatkowy w Bahrajnie nie jest rozbudowany. Polska i Bahrajn nie podpisały umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
 
Rodzaje podatków
  • podatek dochodowy od osób prawnych nałożony jest wyłącznie na firmy z sektora ropy naftowej i gazu ziemnego (stawka 46 proc.)
  • 2-proc. opłata skarbowa jest nałożona na transfery nieruchomości
  • ubezpieczenie społeczne
  1. obywatel Bahrajnu - 19 proc. pensji (12 proc. pracodawca, 7 proc. pracownik)
  2. obcokrajowcy - 4 proc. pensji (3 proc. pracodawca, 1 proc. pracownik)
  • Inne opłaty pracodawcy dotyczą składki szkoleniowej – 1 proc. pensji Bahrajńczyka i 3 proc. pensji obcokrajowca, pobieranej od firm zatrudniających więcej niż 50 pracowników (i nie prowadzących szkoleń)
  • 10-proc. podatek komunalny nałożony jest na wynajem nieruchomości komercyjnych i mieszkalnych, wykorzystywanych przez obcokrajowców
Rozważa się wprowadzenie VAT-u, co popiera Międzynarodowy Fundusz Walutowy.
 
Cła
W związku ze zunifikowaną taryfą celną krajów RWPZ, zewnętrzna stawka celna dla większości towarów importowanych wynosi 5 proc. Wyjątek od tej reguły stanowią niektóre podstawowe produkty spożywcze, leki, dobra przeznaczone na re-eksport, dobra kapitałowe i surowce przeznaczone na produkcję, które są wolne od cła.
 
Wyroby tytoniowe są oclone stawką 100 proc., a alkohol – 125 proc.
 
Dokładny wykaz stawek dla firm z UE można znaleźć w bazie danych rynkowych Komisji Europejskiej.
 
Wewnętrzna taryfa celna na handel pomiędzy krajami RWPZ jest zdecydowanie niższa, stawka jest zerowa na większość produktów. Katalog dokumentów wymaganych przez katarskie służby celne i graniczne podczas eksportu obejmuje: list akceptacyjny, konosament, certyfikat pochodzenia, fakturę handlową, zgłoszenie celne wywozowe, list przewozowy.
 
Dokumenty potrzebne przy imporcie:
  • konosament
  • certyfikat pochodzenia
  • forma ładunkowa
  • faktura handlowa
  • zgłoszenie celne przywozowe
  • zamówienie dostawy
  • list przewozowy
  • certyfikat standardów technicznych
 
Zamówienia publiczne
Wszystkie główne projekty cywilne i zakupy rządowe o wartości minimum 10 tys. BHD (ok. 27 tys. dol.) są realizowane poprzez system przetargów organizowanych przez Radę Przetargową. Otwarte przetargi i ich wyniki ogłaszane są na portalu Rady Przetargowej. Kontrakty są na ogół, ale niekoniecznie, przyznawane dla najtańszych ofert.
 
Zaleca się pomoc lokalnego agenta w procesie przetargów rządowych.
 
Zakupy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Bahrajńskich Sił Bezpieczeństwa i inne związane z bezpieczeństwem państwa są dokonywane w sposób zamknięty.
 
Przedsiębiorstwa poszukujące informacji o przetargach nie tylko w Bahrajnie, lecz w całym regionie Zatoki Perskiej, mogą skorzystać z portalu GSPX (GCC Subcontracting and Partnership Exchange), który umożliwia również zarejestrowanie się jako poddostawca/podwykonawca (warunkiem jest jednak rejestracja przedsiębiorstwa w jednym z państw RWPZ).
 
Pomoc dla inwestorów
Inwestorzy mogą liczyć na zachęty w strefach przemysłowych:
  • niskie koszty mediów
  • gotowa infrastruktura (przemysłowa i mieszkalna)
  • 10-letnie zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych, jeżeli taki zostanie wprowadzony w Bahrajnie
  • rabaty na surowce i sprzęt produkcyjny
  • zwolnienie z restrykcji zatrudnienia (Bahrajnizacji – wymogu utrzymania konkretnego odsetka obywateli Bahrajnu w ogólnej liczbie zatrudnionych osób) na pięć lat
  • zwolnienia z importowych opłat celnych
  • pełne prawo do 100-proc. lokalnej własności przez podmioty zagraniczne
  • możliwość bezcłowego eksportu/re-eksportu do krajów RWPZ i do Stanów Zjednoczonych Ameryki
  • brak restrykcji dotyczących repatriacji kapitału, zysków i dywidend
  • brak restrykcji dotyczących przywozu i wywozu walut
  • możliwość przenoszenia straty w poczet kosztów przez czas nieokreślony
  • zabronione jest natomiast przenoszenie strat na uprzednie okresy (z wyłączeniem spółek naftowych)
  • prawo do 100-proc. lokalnej własności przez podmioty zagraniczne
 
Nieruchomości
  • zagraniczni inwestorzy mogą kupować nieruchomości, jednak tylko obywatele krajów RWPZ mają prawo do własności ziemi we wszystkich częściach Bahrajnu
  • zagraniczni inwestorzy mają prawo posiadać nieruchomości w tych sektorach: przemysł, turystyka, finanse, ochrona zdrowia, edukacja i szkolnictwo
  • inwestorzy zagraniczni mogą posiadać nieruchomości komercyjne w następujących regionach: Ahmed Al-Fateh (Juffair), Hoora, Bu Ghazal, Seef, północna Manama, w tym Dzielnica Dyplomatyczna
  • inwestorzy zagraniczni mogą posiadać nieruchomości mieszkalne w następujących regionach: Durrat Al Bahrain, Dannat Hawar, Riffa Views, Villamar, Al Amwaj Islands, Bahrain Financial Harbor, Bahrain Bay, Diyyar Al Muharraq, Norana, Saar Gate, Saar Central, Reef Island, Jeyoun Village, Ishbelliya Village
  • podmioty zagraniczne mogą też dzierżawić ziemię od państwa maksymalnie na 50 lat
  • szeroka dostępność wykwalifikowanych specjalistów, wykształconych w lokalnych filiach międzynarodowych uniwersytetów i centrów szkoleniowych
 
Historia
Archipelag Bahrajn był wymieniany przez geografów perskich, greckich i rzymskich jako ośrodek handlu i połowu perłopławów. Później był jednym z ośrodków piractwa i handlu niewolnikami.
 
W czasach przedmuzułmańskich i wczesnym okresie muzułmańskim nazwę Bahrajn odnoszono do wybrzeża Półwyspu Arabskiego, znanego jako Al-Hasa (ob. Al-Ahsa). W VII wieku część plemion pochodzących od Lachmidów wystąpiła przeciwko kalifatowi arabskiemu. Po rozbiciu rebeliantów Bahrajn został włączony do kalifatu, ale praktycznie pozostał niezależny.
 
W VIII wieku Bahrajn znalazł się we władaniu charydżytów, a w X wieku karmatów, którzy 930 splądrowali Al-Kabę i zabrali na Bahrajn Czarny Kamień (pozostawał w ich rękach do 950 r.). Prawdopodobnie w czasach karmatów nazwa Bahrajn została przeniesiona z półwyspu na archipelag.
 
W roku 1057/58 karmaci zostali rozbici przez plemię Abd al-Kajs, które przywróciło islam ortodoksyjny. Wywodząca się z tego plemienia dynastia Ujunidów z Al-Katifu uznała zwierzchność Abbasydów i była wspomagana przez Seldżuków.
 
W XII wieku Bahrajn znalazł się w strefie wpływów Kajsarytów z wyspy Kajs u wybrzeży perskich, a następnie Persów. W roku 1235 archipelag i Al-Katif zostały zajęte przez wojska władcy Farsu, ale w 1253 roku odzyskały niezależność. W 1330 roku Bahrajn został włączony do strefy wpływów władcy wyspy Ormuz i z tego okresu pochodzą pierwsze wzmianki o stolicy Al-Manamie. W 1514 roku do wysp dotarli Portugalczycy i w 1521 roku opanowali je przy pomocy władcy z Ormuzu. W roku 1602 Portugalczycy zostali wyparci z Bahrajnu przez perskiego szacha Abbasa I, który powierzył rządzenie Bahrajnem plemionom arabskim z wybrzeża perskiego.
 
W 1783 roku Bahrajn został zdobyty przez ród Al-Chalifa (z plemienia Al-Utub z Półwyspu Arabskiego), panujący do dziś. Od początku XIX wieku umacniały się wpływy Wielkiej Brytanii. W 1820 roku zawarto układ pokojowy o ochronie handlu morskim (Bahrajn był jednym z ośrodków piractwa i handlu niewolnikami tzw. Wybrzeża Piratów).
 
Następne układy z Brytyjczykami (1861, 1880, 1892, 1911) oddały Bahrajn pod protektorat brytyjski w zamian za ochronę przed zakusami perskimi i tureckimi (Iran rościł stałe pretensje do Bahrajnu).
 
Bahrajn jako pierwszy kraj na arabskim wybrzeżu Zatoki Perskiej rozpoczął w 1932 roku wydobycie ropy naftowej. W 1958 roku Bahrajn zawarł układ o granicach morskich z Arabią Saudyjską.
 
Od 1968 roku Bahrajn pozostawał w składzie Federacji Emiratów Arabskich, ale wskutek braku uzgodnień w sprawach konstytucji i finansów 14 sierpnia 1968 roku ogłosił niepodległość.
 
W maju 1970 roku Iran zaakceptował raport ONZ, uznający zdolność Bahrajnu do samodzielnego istnienia. W styczniu 1970 roku powstała 12-osobowa Rada Państwa, złożona w równej części z sunnitów i szyitów. Przejęła funkcje najwyższej władzy wykonawczej, ograniczając władzę szejka i doradców brytyjskich.
 
15 sierpnia 1971 roku podpisano nowy układ z Wielką Brytanią, który anulował poprzednie traktaty i oznaczał przywrócenie pełnej niepodległości. Szejk Isa przyjął tytuł emira. Rada Państwa została przekształcona w Radę Ministrów, a premierem został brat władcy Chalifa Ibn Salman. W grudniu 1972 roku odbyły się wybory do Zgromadzenia Ustawodawczego, które uchwaliło konstytucję. W sierpniu 1975 roku rząd podał się do dymisji na tle konfliktu z parlamentem, ale emir nie przyjął dymisji, zawiesił konstytucję i rozwiązał Zgromadzenie Narodowe.
 
Rewolucja irańska w 1979 roku zaostrzyła stosunki z Iranem. W 1979 roku irańskie kręgi szyickie wzywały szyitów z Bahrajnu, stanowiących tu większość ludności, do oporu przeciwko sunnickiemu emirowi. W 1981 roku władze aresztowały ok. 60 osób (szyitów) nawołujących do obalenia rządu, a w 1985 i 1988 roku ujawniono kolejne spiski o orientacji proirańskiej.
 
W 1986 roku została otwarta grobla łącząca Bahrajn z Arabią Saudyjską, co pobudziło handel i turystykę.
 
W kwietniu 1986 roku wybuch konflikt z Katarem o wyspę Faszt ad-Dibal, stanowiącą terytorium sporne. Bahrajn poparł sankcje ONZ przeciwko Irakowi w związku z agresją na Kuwejt i zezwolił USA oraz Wielkiej Brytanii na ulokowanie na swoim terytorium sił powietrznych uczestniczących w latach 1990–91 w wyzwalaniu Kuwejtu. W 1991 roku Bahrajn podpisał porozumienie z USA o współpracy w dziedzinie obrony.
 
W 1994 roku wybuchły rozruchy wśród szyitów zamieszkujących tereny wiejskie i odczuwających w większym stopniu niż sunnici skutki bezrobocia. Niezadowolenie społeczne wyrażali studenci Uniwersytetu Bahrajnu i część klasy średniej, również sunnici. Krytyka była skierowana przeciwko polityce rządu zatrudniania ludności napływowej (1/3 populacji). Rząd odpowiedział represjami.
 
Po śmierci emira Isy Ibn Salmana al-Chalify (1999) nowym władcą został jego syn Hamad. W 2001 roku w referendum powszechnym zatwierdzono nową konstytucję, proklamująca m.in. Bahrajn królestwem. Pierwsze wybory do nowego parlamentu w 2002 roku zbojkotowała islamistyczna opozycja. Kolejne wybory odbyły się 2006 roku.
 
W 2011 roku w Bahrajnie wybuchły prodemokratyczne protesty, organizowane głównie przez szyicką większość, która czuje się zmarginalizowana i domaga się równouprawnienia oraz przekształcenia ustroju państwa w monarchię konstytucyjną. Demonstracje zostały stłumione przez służby bezpieczeństwa, wprowadzono karę śmierci i karę dożywocia. Według organizacji obrońców praw człowieka od tamtej pory w kraju zginęło co najmniej 89 osób. Podczas kolejnych rund negocjacji nie udało się rozwiązać sporu między sunnicką monarchią a największymi szyickimi partiami.
 
 
Źródła:
  • Ministerstwo Spraw Zagranicznych
  • Ministerstwo Gospodarki
  • Wydawnictwo Naukowe PWN
  • ONZ
  • Bank Światowy