Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



    Elementarz Rwandy

    Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Redakcja | 2018-02-24 14:44:24
    rwanda, gospodarka, biznes, klimat

    W 2004 roku w Rwandzie doszło do ludobójstwa, w którym zginęło ok. 800 tys. ludzi, a ponad 2 mln uciekło do sąsiednich krajów - głównie do Zairu. Skutki tych dramatycznych wydarzeń kraj odczuwa do dziś.

    • ang. (the) Republic of Rwanda, fr. (la) République du Rwanda, rwanda Repubulika y’u Rwanda
    • Stolica: Kigali
    • Powierzchnia: 26 tys. 338 km kw.
    • Liczba ludności: 12,1 mln
    • Gęstość zaludnienia: 348,2 osoby/km kw.
    • Waluta: frank rwandyjski (RWF) = 100 centym

     

    Republika Rwandy leży w środkowowschodniej Afryce. Powierzchnia kraju wynosi 26 tys. 338 km kw., co daje Rwandzie 149. miejsce na świecie. Kraj graniczy z Burundi (290 km), Demokratyczną Republiką Konga (217 km), Tanzanią (217 km) oraz z Ugandą (169 km).

     

    Walutą jest frank rwandyjski (RWF).

     

    W stolicy Rwandy - Kigali – żyje 1 mln 135 tys. 428 ludzi, a w całej Rwandzie - 12,1 mln. Na jeden kilometr kwadratowy przypada ponad 348 osób - najwięcej na kontynencie.

     

     

    Rwandę zamieszkują głównie ludy: Hutu (Bantu) - ok. 84 proc., Tutsi (Hamitic) - ok. 15 proc., Twa (Pygmy) - ok. 0,5 proc. Poniżej granicy ubóstwa żyje 44,9 proc. populacji Rwandy.

     

    Rwanda2a

    Źródło: PAP/EPA

    Struktura (2012 r.)

    • 0-14 lat - 42,3 proc., w tym mężczyzn 2,561 mln i kobiet 2,521 mln
    • 15-24 lat - 19,1 proc., w tym mężczyzn: 1,142 mln i kobiet 1,145 mln
    • 25-54 lat - 32,2 proc., w tym mężczyzn 1,943 mln i kobiet 1,929 mln
    • 55-64 lat - 3,9 proc., w tym mężczyzn 219,111 tys. i kobiet 254,064 tys.
    • Ponad 65 lat - 2,5 proc., w tym mężczyzn 119,086 tys. i kobiet: 175,373 tys.

     

    Struktura ludności ze względu na płeć (2012 r.)

    • Urodzenia: 1,03 mężczyzny / 1 kobietę
    • Poniżej 14. roku życia: 1,02 mężczyzny / 1 kobietę
    • Pomiędzy 15. a 24. rokiem życia: 1 mężczyzna / 1 kobietę
    • Pomiędzy 25. a 54. rokiem życia: 1,01 mężczyzny / 1 kobietę
    • Pomiędzy 55. a 64. rokiem życia: 0,86 mężczyzny / 1 kobietę
    • Powyżej 65. roku życia: 0,67 mężczyzny / 1 kobietę

     

    Średnia wieku: 18,7 lat

    • W tym mężczyzn: 18,4 lat
    • Kobiet: 19 lat (2012 r.)

     

    Średnia wzrostu populacji: 2,7 proc. (2012 r.)

    Średnia długość życia: 58,85 lat (196. miejsce na świecie)

    W tym:

    • Mężczyźni: 57,34 lat
    • Kobiety: 60,4 lat (2012 r.)

     

    Wskaźnik śmiertelności noworodków wynosi 62,03 zgonów na 1000 urodzeń (24. miejsce na świecie) (2012 r.).

     

    Rwanda3a

    Źródło: PAP/EPA

     

    Warunki życia

    Dostęp do czystej wody w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Somalia

    -

    30

    Burundi

    69

    74

    Dem. Rep. Konga

    43

    46

    Gwinea

    51

    74

    Mozambik

    34

    47

    Liberia

    -

    74

    Madagaskar

    29

    48

    Uganda

    41

    75

    Etiopia

    14

    49

    Benin

    57

    76

    Czad

    40

    50

    Lesotho

    80

    78

    Mauretania

    30

    50

    Zimbabwe

    79

    80

    Niger

    35

    50

    Burkina Faso

    44

    80

    Angola

    42

    53

    Wyb. Kości Słoniowej

    76

    80

    Tanzania

    55

    53

    Maroko

    73

    82

    Sudan

    67

    55

    Algieria

    94

    84

    Sierra Leone

    37

    58

    Malawi

    42

    84

    Togo

    49

    59

    Ghana

    53

    86

    Kenia

    43

    61

    Gabon

    -

    88

    Nigeria

    47

    61

    Gambia

    75

    89

    Zambia

    49

    64

    RPA

    83

    92

    Mali

    28

    65

    Dżibuti

    75

    93

    Rep. Środkowoafrykańska

    59

    67

    Namibia

    64

    93

    Rwanda

    62

    69

    Tunezja

    82

    96

    Kongo

    -

    72

    Seszele

    96

    96

    Gwinea Bissau

    36

    72

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    97

    Suazi

    39

    72

    Botswana

    92

    97

    Senegal

    60

    73

    Egipt

    93

    99

    Kamerun

    49

    74

    Mauritius

    99

    100

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/

     

    Dostęp do urządzeń sanitarnych w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Niger

    4

    10

    Namibia

    24

    32

    Togo

    13

    11

    Gabon

    -

    33

    Czad

    8

    12

    Rep. Środkowoafrykańska

    11

    34

    Tanzania

    7

    12

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    34

    Sierra Leone

    11

    13

    Uganda

    27

    35

    Madagaskar

    8

    14

    Zimbabwe

    41

    40

    Benin

    5

    14

    Zambia

    42

    42

    Ghana

    7

    14

    Kamerun

    47

    48

    Kongo

    -

    18

    Burundi

    42

    50

    Burkina Faso

    8

    18

    Senegal

    36

    51

    Liberia

    -

    18

    Malawi

    39

    53

    Mozambik

    9

    19

    Suazi

    49

    57

    Gwinea

    10

    19

    Angola

    29

    59

    Gwinea Bissau

    -

    19

    Dżibuti

    62

    61

    Etiopia

    2

    21

    Rwanda

    32

    61

    Mali

    15

    22

    Botswana

    39

    64

    Somalia

    -

    24

    Gambia

    -

    68

    Sudan

    27

    24

    Maroko

    53

    70

    Wyb. Kości Słoniowej

    20

    24

    RPA

    64

    74

    Lesotho

    -

    26

    Tunezja

    73

    90

    Mauretania

    16

    27

    Mauritius

    89

    91

    Kenia

    25

    29

    Algieria

    89

    95

    Dem. Rep. Konga

    17

    31

    Egipt

    72

    95

    Nigeria

    38

    31

    Libia

    97

    97

    Seszele

    97

    97

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/

     

    Średnia liczba lat nauki w 2011 roku w Afryce

    Mozambik

    1,2

    Senegal

    4,5

    Burkina Faso

    1,3

    Uganda

    4,7

    Niger

    1,4

    Nigeria

    5,0

    Czad

    1,5

    Tanzania

    5,1

    Etiopia

    1,5

    Madagaskar

    5,2

    Gwinea

    1,6

    Togo

    5,3

    Mali

    2,0

    Gwinea Równikowa

    5,4

    Gwinea-Bissau

    2,3

    Kamerun

    5,9

    Burundi

    2,7

    Kongo

    5,9

    Gambia

    2,8

    Lesotho

    5,9

    Sierra Leone

    2,9

    Egipt

    6,4

    Sudan

    3,1

    Tunezja

    6,5

    Rwanda

    3,3

    Zambia

    6,5

    Benin

    3,3

    Algieria

    7,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    3,3

    Kenia

    7,0

    Erytrea

    3,4

    Ghana

    7,1

    Dem. Rep. Konga

    3,5

    Suazi

    7,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    3,5

    Mauritius

    7,2

    Rep. Zielonego Przylądka

    3,5

    Zimbabwe

    7,2

    Mauretania

    3,7

    Libia

    7,3

    Dżibuti

    3,8

    Namibia

    7,4

    Liberia

    3,9

    Gabon

    7,5

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    4,2

    RPA

    8,5

    Malawi

    4,2

    Botswana

    8,9

    Maroko

    4,4

    Seszele

    9,4

    Angola

    4,4

    Źródło: UNDP Human Development Report 2011, New York Oxford University Press 2011

     

    Procent dzieci aktywnych ekonomicznie w wieku 7-14 w 2010 roku w Afryce

    Mozambik

    1,8

    Liberia

    37,4

    Lesotho

    2,6

    Gwinea Równikowa

    37,7

    Rwanda

    7,5

    Kenia

    37,7

    Egipt

    7,9

    Uganda

    38,2

    Botswana

    8,0

    Togo

    38,7

    Suazi

    11,2

    Dem. Rep. Konga

    39,8

    Burundi

    11,7

    Malawi

    40,3

    Maroko

    13,2

    Burkina Faso

    42,1

    Zimbabwe

    14,3

    Gambia

    43,5

    Sierra Leone

    14,9

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    45,7

    Namibia

    15,4

    Niger

    47,1

    Senegal

    18,5

    Gwinea

    48,3

    Mali

    23,0

    Ghana

    48,9

    Madagaskar

    26,0

    Gwinea Bissau

    50,5

    RPA

    27,7

    Etiopia

    56,0

    Angola

    30,1

    Czad

    60,4

    Kongo

    30,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    67,0

    Tanzania

    31,1

    Benin

    74,4

    Zambia

    34,4

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012

     

    Procent osób niedożywionych w Afryce w latach 1990-92 i 2011-2013

    Kraj

    1990-92

    2011-13

    Kraj

    1990-92

    2011-2013

    Algieria

    <5,0

    <5,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    13,3

    20,5

    Egipt

    <5,0

    <5,0

    Senegal

    22,0

    21,6

    Libia

    <5,0

    <5,0

    Angola

    63,2

    24,4

    Tunezja

    <5,0

    <5,0

    Burkina Faso

    22,9

    25,0

    Ghana

    44,4

    <5,0

    Botswana

    25,1

    25,7

    RPA

    <5,0

    <5,0

    Kenia

    34,8

    25,8

    Maroko

    6,7

    5,0

    Madagaskar

    24,4

    27,2

    Mauritius

    8,6

    5,4

    Rep. Środkowoafrykańska

    48,5

    28,2

    Gabon

    9,5

    5,6

    Liberia

    29,6

    28,6

    Benin

    22,4

    6,1

    Namibia

    36,2

    29,3

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    22,9

    7,2

    Czad

    60,1

    29,4

    Mali

    24,9

    7,3

    Sierra Leone

    42,5

    29,4

    Nigeria

    21,3

    7,3

    Rwanda

    52,3

    29,7

    Mauretania

    12,9

    7,8

    Uganda

    27,1

    30,1

    Seszele

    16,5

    8,3

    Zimbabwe

    43,6

    30,5

    Gwinea Bissau

    21,8

    10,1

    Kongo

    42,4

    33,0

    Kamerun

    38,3

    13,3

    Tanzania

    28,8

    33,0

    Niger

    35,5

    13,9

    Suazi

    15,8

    35,8

    Gwinea

    18,2

    15,2

    Mozambik

    57,8

    36,8

    Togo

    34,8

    15,5

    Etiopia

    -

    37,1

    Lesotho

    17,0

    15,7

    Sudan

    41,9

    38,9

    Gambia

    18,2

    16,0

    Zambia

    33,8

    43,1

    Malawi

    45,2

    20,0

    Erytrea

    -

    61,3

    Dżibuti

    70,2

    20,5

    Burundi

    44,4

    67,3

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/

     

    Wskaźniki rozwoju społecznego (HDI) na świecie i w Afryce w 2011 roku

    Regiony i kraje

    Ranga HDI

    Wskaźnik rozwoju społecznego HDI

    Mierniki wyznaczające wskaźnik rozwoju społecznego

    Przewidywana długość życia w momencie urodzin w latach

    Średnia liczba lat nauki

    Oczekiwana liczba lat nauki

    Dochód narodowy brutto na 1 mieszkańca w USD*

    Świat

    -

    0,682

    69,8

    7,4

    11,3

    10 082

    Afryka Ogółem

    -

    0,493

    57,4

    4,8

    9,6

    2 616

    Afryka Północna

    -

    0,650

    73,0

    6,2

    11,8

    5 972

    Algieria

    96

    0,698

    73,1

    7,0

    13,6

    7 658

    Egipt

    113

    0,644

    73,2

    6,4

    11,0

    5 269

    Libia

    64

    0,760

    74,8

    7,3

    16,6

    12 637

    Maroko

    130

    0,582

    72,2

    4,4

    10,3

    4 196

    Tunezja

    94

    0,698

    74,5

    6,5

    14,5

    7 281

    Afryka Subsaharyjska

    -

    0,463

    54,4

    4,5

    9,2

    1 966

    Afryka Środkowa

    -

    0,366

    50,0

    4,0

    8,7

    1 660

    Angola

    148

    0,486

    51,1

    4,4

    9,1

    4 874

    Czad

    183

    0,328

    49,6

    1,5

    7,2

    1 105

    Dem. Rep. Konga

    187

    0,286

    48,4

    3,5

    8,2

    280

    Gabon

    106

    0,674

    62,7

    7,5

    13,1

    12 249

    Gwinea Równikowa

    136

    0,537

    51,1

    5,4

    7,7

    17 608

    Kamerun

    150

    0,482

    51,6

    5,9

    10,3

    2 031

    Kongo

    137

    0,533

    57,4

    5,9

    10,5

    3 066

    Rep. Środkowoafrykańska

    179

    0,343

    48,4

    3,5

    6,6

    707

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    144

    0,509

    64,7

    4,2

    10,8

    1 792

    Afryka Wschodnia

    -

    0,406

    56,0

    3,8

    8,6

    1 174

    Burundi

    185

    0,316

    50,4

    2,7

    10,5

    368

    Dżibuti

    165

    0,430

    57,9

    3,8

    5,1

    2 335

    Erytrea

    177

    0,349

    61,6

    3,4

    4,8

    536

    Etiopia

    174

    0,363

    59,3

    1,5

    8,5

    971

    Kenia

    143

    0,509

    57,1

    7,0

    11,0

    1 492

    Malawi

    171

    0,400

    54,2

    4,2

    8,9

    753

    Madagaskar

    151

    0,480

    66,7

    5,2

    10,7

    824

    Mauritius

    77

    0,728

    73,4

    7,2

    13,6

    12 918

    Mozambik

    184

    0,322

    50,2

    1,2

    9,2

    898

    Rwanda

    165

    0,429

    55,4

    3,3

    11,1

    1 133

    Seszele

    52

    0,773

    73,6

    9,4

    13,3

    16 729

    Sudan

    169

    0,408

    61,5

    3,1

    4,4

    1 894

    Tanzania

    152

    0,466

    58,2

    5,1

    9,1

    1 328

    Uganda

    161

    0,446

    54,1

    4,7

    10,8

    1 124

    Zambia

    164

    0,430

    49,0

    6,5

    7,9

    1 254

    Zimbabwe

    173

    0,376

    51,4

    7,2

    9,9

    376

    Afryka Zachodnia

    -

    0,431

    54,1

    4,2

    8,4

    1 656

    Benin

    167

    0,427

    56,1

    3,3

    9,2

    1 364

    Burkina Faso

    181

    0,331

    55,4

    1,3

    6,3

    1 141

    Gambia

    168

    0,420

    58,5

    2,8

    9,0

    1 282

    Ghana

    135

    0,541

    64,2

    7,1

    10,5

    1 584

    Gwinea

    178

    0,340

    54,1

    1,6

    8,6

    863

    Gwinea-Bissau

    176

    0,353

    48,1

    2,3

    9,1

    994

    Liberia

    182

    0,329

    56,8

    3,9

    11,0

    265

    Mali

    175

    0,359

    51,4

    2,0

    8,3

    1 123

    Mauretania

    159

    0,453

    58,6

    3,7

    8,1

    1 859

    Niger

    186

    0,295

    54,7

    1,4

    4,9

    641

    Nigeria

    156

    0,459

    51,9

    5,0

    8,9

    2 069

    Senegal

    155

    0,459

    59,3

    4,5

    7,5

    1 708

    Sierra Leone

    180

    0,336

    47,8

    2,9

    7,2

    737

    Togo

    162

    0,435

    57,1

    5,3

    9,6

    798

    Rep. Zielonego Przylądka

    133

    0,568

    74,2

    3,5

    11,6

    3 402

    Wyb. Kości Słoniowej

    170

    0,400

    55,4

    3,3

    6,3

    1 387

    Afryka Południowa

    -

    0,611

    53,0

    8,3

    12,8

    9 062

    Botswana

    118

    0,633

    53,2

    8,9

    12,2

    13 049

    Lesotho

    160

    0,450

    48,2

    5,9

    9,9

    1 664

    Namibia

    120

    0,625

    62,5

    7,4

    11,6

    6 206

    RPA

    123

    0,619

    52,8

    8,5

    13,1

    9 469

    Suazi

    140

    0,522

    48,7

    7,1

    10,6

    4 484

    *według siły nabywczej w 2005

    Źródło: UNDP Human Development Report 2011, New York Oxford University Press 2011
     

    Język

    Językami urzędowymi są: kinyarwanda, francuski i angielski. Ponadto, używa się swahili.

     

    Religia

    Większość ludności stanowią katolicy (56 proc.), ponadto - animiści (25 proc.), anglikanie i protestanci różnych denominacji (18 proc. ), muzułmanie (1 proc.).

     

    Ustrój i władza

    Ruanda jest republiką, z prezydentem, wybieranym w wyborach powszechnych na siedmioletnią kadencję, jako głową państwa. Od 2000 roku prezydentem kraju jest Paul Kagame. Prezydent mianuje premiera, którym obecnie jest Damien Habumuremy.

     

    Władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy parlament, składający się z Senatu i Izby Deputowanych. Senat, o kadencji ośmioletniej, liczy 26 członków (12 wybieranych w wyborach pośrednich i 14 mianowanych), a Izba Deputowanych, o kadencji pięcioletniej, liczy 80 członków (53 pochodzi z wyborów powszechnych, 27 mianują rady lokalne i organizacje społeczne).

     

    Władzę wykonawczą pełni rząd z premierem powoływanym przez prezydenta. Premier asystuje prezydentowi i sprawuje funkcje pomocnicze.

     

    Konstytucja Rwandy została uchwalona 26 maja 2003 r. po przeprowadzonym referendum. Gwarantuje ona system wielopartyjny oraz zakazuje jakichkolwiek form dyskryminacji ze względu na płeć, pochodzenie etniczne, rasę lub religię. Ponadto, rząd przyjął ustawy eliminujące przymus wykazywania swojej tożsamości przez Hutu i Tutsi (główne grupy etniczne) w ramach działalności politycznej. Pomimo systemu wielopartyjnego, parlament od wielu lat jest zdominowany przez członków partii Rwanda Patriotic Front.

     

    Administracja

    Państwo dzieli się na pięć prowincji: Wschodnią, Północną, Południową, Zachodnią oraz Miasto Kigali.

     

    Różnice kulturowe

    Niechęć Afryki do homoseksualizmu wynika z jej patriarchalnego konserwatyzmu, przywiązania do tradycji i pobożności, ale obserwowany w ostatnich latach wzrost homofobii wiąże się też z polityką. Od zwycięstwa w zimnej wojnie i upadku komunizmu na początku lat 90. rządzony przez liberałów Zachód przekonywał Afrykę do liberalnych porządków i praw. Zachęcał do demokracji i praw człowieka, uzależniał od tego swoją gospodarczą pomoc.

     

    Rwanda4

    Źródło: PAP/EPA

     

    Z ponad 50 państw Afryki w prawie 40 homoseksualizm uważany jest za przestępstwo. W Sudanie, Mauretanii czy Somalii grozi za niego kara śmierci. W pozostałych krajach karze się go więzieniem – kilkoma miesiącami w Burundi, trzema latami w Tunezji czy Maroku, pięcioma w Kamerunie i Senegalu, czternastoma w Nigerii, Ugandzie, Kenii czy Malawi. Te ostatnie są byłymi brytyjskimi koloniami, a kary za homoseksualizm, jako sprzeczny z naturą ludzką, wprowadzili tam jeszcze Brytyjczycy.

     

    Jedynym na Czarnym Lądzie krajem, w którym związki homoseksualne zrównano z heteroseksualnymi w konstytucji i gdzie zezwolono na homoseksualne małżeństwa, jest Republika Południowej Afryki, która po upadku apartheidu w 1994 r., wzorując się na Zachodzie, wprowadziła u siebie najbardziej liberalne przepisy na całym kontynencie. Ale nawet w liberalnej RPA homoseksualiści są piętnowani przez społeczeństwo, lesbijki są poddawane „korekcyjnym gwałtom”.

     

    Polityczni przywódcy, którzy jednomyślnie potępiają homoseksualizm, a widząc aplauz rodaków, sięgają po homofobię jako oręż w walce o władzę. Prezydent Zimbabwe Robert Mugabe od lat wyklina homoseksualistów jako „wybryk natury i obrazę godności ludzkiej”, „gorszych niż świnie i psy”.

     

    Wrogość do homoseksualizmu jest jedną z niewielu spraw, które łączą zwaśnionych chrześcijan i muzułmanów w Nigerii. Imamowie w Senegalu zakazują grzebać homoseksualistów na cmentarzach, a kapłani np. w Malawi wyklinają ich jako sługi szatana, owoc zachodniej dekadencji i upadku.

     

    Kryzys gospodarczy i wojny w Afganistanie i Iranie, które na początku XXI wieku podkopały potęgę Zachodu, sprawiły, że afrykańscy przywódcy przestali bezkrytycznie przyjmować zalecane przez Zachód mody, a jako pierwsze odrzucili przyjęte na Zachodzie zrównanie heteroseksualizmu z homoseksualizmem. „Zachód mówi, że to prawa człowieka, a według nas to występek i zło” – tłumaczą wiernym w świątyniach kapłani, zauroczeni konserwatywnymi imamami z Bliskiego Wschodu i pastorami z USA.

     

    Co warto wiedzieć

    Od obywateli polskich wymagana jest wiza pobytowa. Wiza jednorazowa kosztuje 45 euro, a wielokrotnego wjazdu - 50 euro.

     

    Wjeżdżając do kraju trzeba przedstawić ważny paszport, wypełniony formularz wizowy, zaproszenie lub list informujący o celu pobytu oraz fotografię 4x4 cm.

     

    Szczegóły dostępne są na stronie Generalnego Dyrektoriatu Imigracji i Emigracji (www.migration.gov.rw).

     

    Święta  

    • 1 stycznia - Nowy Rok
    • 1 lutego - Dzień Bohaterów
    • 7 kwietnia - Dzień Pamięci Zagłady Narodowej
    • Wielki Piątek
    • 1 maja - Święto Pracy
    • 1 lipca - Święto Niepodległości
    • 4 lipca - Dzień Wolności
    • 15 sierpnia - Dzień Wniebowstąpienia
    • 25 grudnia - Wigilia
    • 26 grudnia - Boże Narodzenie

     

    Transport

    W kraju jest ok. 14 tys. kilometrów dróg, z czego 5 tys. 400 km to drogi główne. Tworzą one korytarz umożliwiający komunikację z Burundi, Demokratyczną Republiką Konga, Tanzanią oraz Ugandą.

     

    W Rwandzie działa też siedem lotnisk, w tym cztery z utwardzoną nawierzchnią. Airport Kanombe w Kigali to międzynarodowy port lotniczy, który posiada utwardzoną drogę startową o długości 3,5 km i obsługuje, po zakończonej w 2012 r. rozbudowie, 488,903 pasażerów rocznie. Drugie lotnisko (Cyangugu) w Kamembe położone jest w pobliżu portu nad jeziorem Kivu. Cyangugu jest lotniskiem krajowym, z utwardzoną drogą startową o długości 1,5 km. Lotniska te są obsługiwane zarówno przez linie europejskie, jak i cztery afrykańskie.

     

    Rwanda nie posiada linii kolejowej. Jednym z kluczowych celów polityki jest zbadanie możliwości położenia szyn umożliwiających połączenia kolejowe z regionami kraju oraz ustanowienie połączeń międzynarodowych z portami w Dar es Salaam i Mombasie.

     

    Kontakty

    Administracja gospodarcza

     

    Ministerstwo Handlu i Przemysłu

    Kimihurura, Gasabo 

    P.O. Box 73 Kigali-Rwanda 

    E-mail: info@minicom.gov.rw 

    http://www.minicom.gov.rw

     

    Ministerstwo Infrastruktury

    P.O. Box 24 Kigali Rwanda 

    E-mail: info@mininfra.gov.rw 

    Tel: + 250 252582619 

    Fax:+ 250 252582618/21 

    http://www.mininfra.gov.rw

     

    Ministerstwo Rolnictwa

    P.O. Box 621. KIGALI 

    Tel: +250788518580 

    E-mail: sbarigye@minagri.gov.rw 

    http://www.minagri.gov.rw

     

    Ministerstwo Zasobów Naturalnych

    Remera, Gishushu 

    Tel:+ 250 252 582628 

    P.O. Box 3502 Kigali-Rwanda 

    E-mail: info@minirena.gov.rw 

    http://www.minirena.gov.rw/

     

    Rwanda Development Board

    Boulevard de l'Umuganda, Gishushu, Nyarutarama Road. 

    P.O. Box 6239 Kigali, Rwanda 

    Fax: +250 252 580388 

    Email: info@rdb.rw 

    http://www.rdb.rw/

     

    Strony z ogłoszeniami o przetargach

    http://pps.rppa.gov.rw/

     

     

    Warunki geograficzne, klimat

    Rwanda leży w strefie środkowoafrykańskich rowów tektonicznych. Prawie 97 proc. powierzchni zajmują obszary położone powyżej 1000 m n.p.m. Kraj położony jest w strefie Wielkiego Rowu Zachodniego. Prawie całą powierzchnię zajmuje wyżyna wzniesiona na zachodzie 2500–3000 m, opadająca stopniami ku wschodowi. Na północnym zachodzie, wzdłuż kongijskiej granicy, rozciąga się pasmo wulkanicznych gór Wirunga z wulkanem Karisimbi (4507 m n.p.m.) – to najwyższy szczyt Rwandy.

     

    Kraj ma rozległą i gęstą sieć rzek należących do dorzeczy Nilu i Konga. Największa rzeka, Kagera, płynie przez rezerwat Nyungwe na południu kraju. Na północy i wschodzie występują małe jeziora.Na granicy z Demokratyczną Republiką Konga, na obszarze Wielkiego Rowu Afrykańskiego (zachodniego), znajduje się największe jezioro kraju - Kiwu. Zajmuje ono 2650 km kw.

     

    Przeważającą formacją roślinną są sawanny, a tylko niewielka część kraju pokryta jest lasami tropikalnymi. W górach powyżej 2500 m n.p.m. występuje roślinność afro-alpejska. Należą do niej m.in. bambusy, wrzosowiska i kolumnowe lobelie. Miejscami występują też sawanny lesiste, które zostały jednak w znaczny sposób zdegradowane.

     

    Świat zwierzęcy został zachowany głównie w rezerwatach i parkach narodowych. Największy park - Park Narodowy Akagera - położony jest na obszarze sawanny, wzdłuż rzeki Kagery, przy granicy z Tanzanią. Można tu spotkać stada antylop impala, zebry, lwy, gazele, bawoły.

     

    W jeziorach występują hipopotamy, a Góry Wirunga stanowią ostatnie siedlisko goryla górskiego.

     

     

    W Rwandzie panuje klimat podrównikowy wilgotny, odmiana górska. Średnia temperatura miesięczna waha się od 17-18°C w czerwcu, lipcu, do 20–21°C we wrześniu, październiku.

     

    Średnia roczna suma opadów wzrasta od 900-1000 mm na wschodzie do 1300-1500 mm na zachodzie (w grupie górskiej Wirunga 2000 mm). Pora deszczowa trwa od września, października do maja, czerwca.

     

    Gospodarka

    Chociaż w ostatnich latach Rwanda poczyniła znaczne postępy w odbudowie gospodarki, to nadal odczuwa negatywne skutki ludobójstwa z 1994 roku, kiedy zniszczono znaczną część bazy gospodarczej.

     

    Podstawą rwandyjskiej gospodarki jest rolnictwo - to niego utrzymuje się 90 proc. ludności. Pozostałe branże to turystyka oraz wydobycie minerałów. Do głównych bogactw naturalnych należą: złoto, kasyteryt (ruda cyny), wolframit (rudy wolframu), metan.

     

    Rwanda1a

    Źródło: PAP/EPA

     

    PKB według sektorów

    • rolnictwo – 33 proc.
    • przemysł – 13,9 proc.
    • usługi – 53,1 proc.

     

    Rwanda otrzymuje pomoc finansową od Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego. W ostatnich latach rząd przyjął ekspansywną politykę fiskalną w celu zmniejszenia ubóstwa poprzez poprawę edukacji, infrastruktury i pozyskiwanie inwestycji zagranicznych i krajowych. Rozwój sektora prywatnego utrudniają jednak niedobory energii, niestabilność w sąsiednich państwach oraz brak infrastruktury.

     

    Rząd dąży do przyciągnięcia inwestycji w szczególności w takich sektorach, jak: agrobiznes, technologia informacyjna i komunikacyjna, handel i logistyka, górnictwo i budownictwo.W 2010 r. w stolicy kraju, Kigali, powstała pierwsza Specjalna Strefa Ekonomiczna (SSE).

     

    Udział ludności rolniczej w ogólnej liczbie ludności w 2010 roku w Afryce – w procentach

    Libia

    3,0

    Burkina Faso

    92,1

    Mauritius

    8,0

    Sierra Leone

    60,0

    RPA

    9,8

    Liberia

    62,0

    Rep. Zielonego Przylądka

    16,9

    Rep. Środkowoafrykańska

    63,2

    Tunezja

    20,6

    Zambia

    63,2

    Algieria

    20,9

    Gwinea Równikowa

    64,3

    Nigeria

    24,9

    Somalia

    65,6

    Gabon

    25,7

    Czad

    65,7

    Maroko

    25,9

    Angola

    69,2

    Egipt

    27,9

    Madagaskar

    70,1

    Suazi

    28,8

    Senegal

    70,2

    Kongo

    31,9

    Kenia

    70,6

    Wyb. Kości Słoniowej

    37,9

    Malawi

    72,9

    Lesotho

    38,9

    Tanzania

    73,3

    Kamerun

    40,9

    Uganda

    73,5

    Namibia

    41,0

    Seszele

    73,6

    Botswana

    42,1

    Erytrea

    73,8

    Benin

    44,3

    Dżibuti

    74,0

    Mauretania

    50,3

    Mali

    74,9

    Sudan

    51,5

    Mozambik

    76,0

    Togo

    53,4

    Gambia

    76,0

    Ghana

    53,8

    Etiopia

    77,3

    Zimbabwe

    56,3

    Gwinea Bissau

    79,3

    Dem. Rep. Konga

    57,2

    Gwinea

    79,8

    Burundi

    89,2

    Niger

    82,9

    Rwanda

    89,4

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012

     

    Makroekonomia

    Rwandyjski PKB od 2003 r. rocznie rośnie średnio o 7–8 proc., a inflacja utrzymuje się poniżej 10 proc. Wzrost gospodarki wynika z dobrych zbiorów oraz inwestycji w intensyfikację upraw, jak również ze wzrostu cen eksportu (w dużej mierze z powodu rosnących cen surowców i wysokim popytem wewnętrznym).

     

    W 2011 r. najwyższy wzrost (o 15 proc.) odnotowano w branży przemysłowej, na co w znacznej mierze wpłynęło górnictwo i budownictwo, które odnotowały wzrost odpowiednio o 15,5 proc. i 22,3 proc.. Nieco wolniejszy wzrost, rzędu 7,2 proc., odnotowano również w turystyce. Rok wcześniej było to 9,6 proc.

     

    Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne

    • PKB: 6,179 mld dol. (2011 )
    • wzrost PKB: 8,8 proc. (2011)
    • PKB na 1 mieszkańca: 1 tys. 400 dol. (2011)
    • siła robocza: 4,446 mln (2007 r.)
    • siła robocza wg sektorów: rolnictwo – 90 proc.
    • przemysł i usługi – 10 proc. (2000 r.)
    • inwestycje: 22,2 proc. PKB (2011 r.)
    • budżet: wpływy: 1,436 mld dol.; wydatki: 1,63 mld dol. (2011 r.)
    • deficyt budżetowy: 24,6 proc.
    • inflacja (ceny konsumenckie): 3,9 proc. (2011 r.)
    • wzrost produkcji przemysłowej:7,5 proc. (2001 r.)
    • eksport: 372,9 mld dol. (2011 r.)
    • import: 1,372 mld (2011 r.)

    Wymiana handlowa

    Rwanda jako członek East African Community (EAC) przyjęła wspólną taryfę celną w ramach Unii Celnej i podobnie jak pozostałe państwa członkowskie, jest w trakcie dostosowywania ustawodawstwa do międzynarodowych porozumień. Skutkiem członkostwa w EAC jest ponad dwukrotny wzrost salda wymiany handlowej w ramach wspólnego rynku – z 207,1 mln dol. w 2007 r. do 503,7 mln dol. w 2010 r.

     

    Rwanda jest również sygnatariuszem Common Market for Eastern and Southern Africa (COMESA) oraz protokołu Free Trade Area (FTA).

     

    Handel wewnętrzny Rwandy w ramach COMESA również odnotował znaczny wzrost. W latach 2007–2010 import z COMESA wzrósł ze 162 mln dol. do 314 mln dol. W 2008 r. eksport wzrósł z 23 mln dol. do 88 mln dol., jednak obecnie utrzymuje się na poziomie ok. 40 mln dol.

     

    Eksport

    Główne towary eksportowe to: kawa, herbata, skóry i rudy cyny. W 2011 roku wartość eksportu Rwandy wyniosła 372,9 mln dol. W porównaniu z 2010 r. eksport towarów zwiększył się o 52,8 proc.

     

    Rwanda eksportowała głównie do:

    • Unii Europejskiej - 10,8 proc.
    • Kenii - 30,1 proc.
    • Chin - 13,5 proc.
    • DRC – 12 proc.
    • Malezji - 8,8 proc.
    • USA - 5,6 proc.
    • Szwajcarii - 4,8 proc.

     

    Rwanda eksportuje głównie do państw EAC:

    • zboża
    • kawę
    • herbatę
    • warzywa

    Import

    Rwanda z zagranicy sprowadza głównie materiały, żywność, maszyny i urządzenia, stal, produkty petrochemiczne, cement i metal.

     

    Całkowita wartość importu Rwandy w 2011 r. wyniosła 1,372 mld dol. W porównaniu z 2010 r. import wzrósł o 17,3 proc.

     

    W 2011 r. większość produktów importowanych pochodziło z:

    • Unii Europejskiej - 19,2 proc.
    • Kenii - 18,1 proc.
    • Ugandy - 16,4 proc.
    • USA - 10,4 proc.
    • ZEA - 8,8 proc.
    • Chin - 5,7 proc.
    • Tanzanii - 5,3 proc.

     

    Inwestycje

    W 2009 roku inwestycje wzrosły do 1,11 mld dol., czyli o 31 proc. (z 800 mln dol. w 2008 roku).

     

    Rwanda w organizacjach o charakterze ekonomicznym

    ACP, AfDB, AU, C, CEPGL, COMESA, EAC, EADB, FAO, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, ILO, IMF, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITSO, ITU, ITUC, MIGA, NAM, OIF, OPCW, UN, UNAMID, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UNISFA, UNMISS, UNWTO, UPU, WCO, WHO, WIPO, WMO, WTO

     

    Relacje z UE

    Podstawą współpracy między Unią Europejską a Rwandą jest Umowa o partnerstwie z Cotonou, podpisana z 78 państwami AKP (Afryki, Karaibów i Pacyfiku) w 2000 r. Celem umowy jest zmniejszenie ubóstwa oraz stopniowa integracja gospodarek państw AKP z gospodarką światową. Finansowe wykonanie umowy z Cotonou jest przewidziane w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju (EDF – European Development Fund).

     

    Unia Europejska i rząd Rwandy wspólnie ustalają program współpracy zgodnie z Programem Rozwoju Gospodarczego i Strategii Redukcji Ubóstwa na lata 2008–2013. Chodzi głównie o poprawę jakości rządzenia, rozwój obszarów wiejskich oraz poprawę infrastruktury. UE przekazała Rwandzie w ramach EDF prawie 300 mln euro pomocy rozwojowej oraz dodatkowe 88 mln euro przeznaczone na realizację Milenijnych Celów Rozwoju.

     

    Polityka UE w zakresie rozwoju handlu w Rwandzie ma zapewnić, że państwo to będzie w stanie skorzystać z dostępu do rynku UE i stopniowo włączyć się do systemu handlu wielostronnego.

     

    Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Rwandą oparte są na ramowej umowie o partnerstwie gospodarczym (tzw. interim EPA), która została parafowana przez kraje członkowskie Wspólnoty Afryki Wschodniej (EAC) i Komisję Europejską w listopadzie 2007 r. Umowa ta stanowi krok w kierunku kompleksowej umowy o partnerstwie gospodarczym, której negocjacje są w toku.

     

    Dla biznesu

    Rwanda jest atrakcyjnym miejscem pod względem inwestycyjnym w Afryce z uwagi m.in. na stabilny wzrost gospodarczy, sięgający ok. 7 proc. rocznie.

    Inne czynniki wzrostu:

    • stabilne instytucje państwowe i niski poziom korupcji
    • zwolnienia podatkowe oraz rozwój stref wolnego handlu,
    • łatwy dostęp do rynku poprzez centralne położenie Rwandy w Afryce i sąsiedztwo trzech krajów EAC.

    Reformy w zakresie przedsiębiorczości powodują, iż Rwanda jest najbardziej konkurencyjnym miejscem do prowadzenia działalności gospodarczej w Afryce Wschodniej. Według WEF Global Competitiveness Report zajęła pod tym względem 6. miejsce w Afryce.

     

    Priorytetowe sektory inwestycyjne Rwandy

    • infrastruktura (w tym rozwój kolei i transportu lotniczego)
    • rolnictwo
    • energetyka
    • turystyka
    • budownictwo

     

    Od 2001 r. Rwanda przy wsparciu Banku Światowego intensywnie reformuje system prawny w zakresie instytucji handlowych. W 2010 r. Rwanda dokonała rekordowego skoku (o 67 miejsc) w kategorii Doing Business reform, zajmując 67. miejsce na 183 sklasyfikowane państwa. Uchwalono ustawy dotyczące prawa spółek, prawa zabezpieczenia transakcji, prawa upadłościowego, prawa pracy, sądownictwa handlowego itp.

     

    W ramach Rwanda Development Board (RDB) utworzono jednostkę Doing Business, która ma na celu implementację reform, m.in. poprzez wzmocnienie dialogu publiczno-prywatnego.

     

    Przeprowadzone reformy sprawiły, iż prowadzenie działalności gospodarczej w Rwandzie jest teraz łatwiejsze, szybsze i mniej kosztowne. Przykładem może być czas na rozpoczęcie działalności gospodarczej, który z 14 dni został zredukowany do trzech. Koszt rozpoczęcia działalności spadł z 109 proc. do 10 proc. średniego dochodu. Zostały również usprawnione procedury fiskalne i administracyjne dla przedsiębiorstw.

     

    Więcej informacji na stronie: http://www.rdb.rw oraz http://rwanda.eregulations.org/

     

    Sprawy gospodarcze państwa leżą w gestii Ministerstwa Handlu i Przemysłu Rwandy. Zadaniem tego resortu jest transformacja gospodarcza poprzez rozwój sektora prywatnego, integrację działań na rynkach regionalnych i globalnych oraz zapewnienie warunków uczciwej konkurencji i ochrony konsumentów. W ramach Ministerstwa działają: Departament ds. Handlu, który odpowiada za współpracę regionalną i bilateralną, w tym z Unią Europejską, oraz Departament ds. Industrializacji, którego celem jest wspieranie wzrostu gospodarczego. Priorytetowymi działaniami Departamentu są: koordynacja Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Kigali, industrializacja prowincji, promocja małych i średnich przedsiębiorstw.

     

    Ministerstwo działa również poprzez następujące agencje:

    • Rwanda Bureau of Standards (RBS)
    • Rwanda Cooperative Agency

    Inne ministerstwa zajmujące się kwestiami gospodarczymi to: Ministerstwo Infrastruktury (w tym ds. transportu oraz wody i energii), Ministerstwo Rolnictwa oraz Ministerstwo Zasobów Naturalnych.

     

    Sądownictwo

    Sądownictwo w Rwandzie składa się z Sądu Najwyższego, Wysokich Trybunałów, Sądów Prowincji, Sądów Dystryktów i komitetów mediacji. W 2008 r. ustanowiono sądy gospodarcze oraz Wysoki Trybunał ds. Gospodarczych, które posiadają kompetencje do rozstrzygania sporów handlowych i gospodarczych.

     

    W ostatnich latach system prawny Rwandy przechodzi transformację z systemu prawa kontynentalnego na system mieszany z elementami prawa anglosaskiego. Od 1994 r. zaczęto zmieniać większość regulacji prawnych, które obejmują prawo cywilne, prawo postępowania karnego, regulacje dotyczące organizacji systemu wymiaru sprawiedliwości itp. Reforma prawa handlowego nadal jest jednak w toku.

     

    Wskaźnik percepcji korupcji w Afryce w 2012 roku – w punktach

    Botswana

    65

    Niger

    33

    Republika Zielonego Przylądka

    60

    Egipt

    32

    Mauritius

    57

    Madagaskar

    32

    Rwanda

    53

    Mozambik

    31

    Seszele

    52

    Sierra Leone

    31

    Namibia

    48

    Togo

    30

    Ghana

    45

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    29

    Lesotho

    45

    Uganda

    29

    RPA

    43

    Kenia

    27

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    42

    Niger

    27

    Liberia

    41

    Kamerun

    26

    Tunezja

    41

    Rep. Środkowoafrykańska

    26

    Burkina Faso

    38

    Kongo

    26

    Malawi

    37

    Erytrea

    25

    Maroko

    37

    Gwinea Bissau

    25

    Sudan

    37

    Gwinea

    24

    Zambia

    37

    Angola

    22

    Benin

    36

    Dem. Rep. Konga

    21

    Dżibuti

    38

    Libia

    21

    Senegal

    36

    Gwinea Równikowa

    20

    Gabon

    35

    Zimbabwe

    20

    Tanzania

    35

    Burundi

    19

    Algieria

    34

    Czad

    19

    Gambia

    34

    Sudan

    13

    Mali

    34

    Somalia

    8

    Etiopia

    33

     

    Źródło: Transparency International, www.cba.gov.pl, 2012
     

    Rynek pracy

    Polscy inwestorzy lub przedsiębiorcy mogą ubiegać się o jedno z wielu kategorii zezwoleń na pracę. Wniosek składany jest do rwandyjskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego w państwie, w którym aplikant rezyduje.

     

    Pozwolenie na pracę wydawane jest przez Departament Directorate General of Immigration and Emigration. Czas rozpatrywania wniosku jest uzależniony od rodzaju zezwolenia. Do kategorii zezwoleń należą, m. in. pozwolenie na poszukiwania i wydobycie złóż, działalność z zakresu rolnictwa i hodowli, przemysłu, produkcji i przetwórstwa, działów związanych z technologią informacyjną, transportem i logistyką, służby zdrowia oraz dotyczące innej działalności inwestycyjnej.

     

    Rwanda5a

    Źródło: PAP/EPA


     

    Wizy wydawane są zazwyczaj na trzy lata i mogą być przedłużane.

     

    Szczegóły dotyczące wydawania pozwoleń na pracę w ramach poszczególnych kategorii można znaleźć na stronie Rwanda Directorate General of Immigration and Emigration: https://www.migration.gov.rw/Visa.html

     

    Nieruchomości

    Cały proces zakupu nieruchomości trwa ok. 30 dni. Warto jednak przed zakupem nieruchomości skontaktować się z profesjonalną kancelarią prawną.

     

    Prawo własności nieruchomości gruntowej w Rwandzie jest regulowane przez ustawę o ziemi (Organic Land Law of 2005). Prawo Rwandy tak samo traktuje cudzoziemców, jak obywateli miejscowych. Niemniej jednak wszystkie grunty w Rwandzie należą do państwa, w tym powiatów i miast; tylko instytucje publiczne mają prawo wydzierżawić dany grunt osobie prywatnej lub przedsiębiorcy na okres 99 lat.

     

    Przed dokonaniem zakupu należy sprawdzić, czy nieruchomość nie jest już w jakiś sposób obciążona. W tym celu kupujący powinien wystąpić z kopią oświadczenia sprzedawcy do Generalnego Urzędu Rejestrowego (Office of the Registrar General). Po ok. dwóch dniach Urząd wydaje zaświadczenie dot. statusu prawnego nieruchomości.

     

    Prawo Rwandy wymaga, by wszelkie transakcje nieruchomościami były poświadczane notarialnie. Strony podpisują umowę w obecności notariusza i dwóch do czterech świadków. Umowę sporządza się w sześciu egzemplarzach, z czego jeden pozostaje w kancelarii notarialnej. Następnie sprzedający rozlicza zobowiązania podatkowe nieruchomości, uzyskując odpowiedni certyfikat zwalniający z zobowiązań, który z kolei przedstawia nowy nabywca w celu rozliczenia z urzędem skarbowym.

     

    Ostatnim etapem jest rejestracja nieruchomości w Registrar of Real Estate. Więcej informacji na:

    http://www.doingbusiness.org/data/exploreeconomies/rwanda/registering-property/.

     

    Zamówienia publiczne

    W 2007 r. przyjęto ustawę dotyczącą prawa zamówień publicznych (N° 63/2007 of 30/12/2007). Na jej podstawie uruchomiono organ kontroli, monitoringu i wsparcia - The Rwanda Public Procurement Authority. Celem Urzędu jest zwalczanie korupcji, budowanie potencjału i wspieranie dobrych praktyk w dziedzinie zamówień publicznych. Ustawa obejmuje wszelkie zasady funkcjonowania systemu zamówień publicznych. Więcej informacji można uzyskać na tronie RPPA: http://www.rppa.gov.rw

     

    Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

    Rwanda jest członkiem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO), przystąpiła również do paryskiej Międzynarodowej Konwencji o Ochronie Własności Przemysłowej oraz podpisała Universal Copyright Convention i Konwencję Berneńską (International Convention for the Protection of Literary and Artistic Works).

     

    Rwanda jest też członkiem Afrykańskiej Regionalnej Organizacji Własności Intelektualnej. Inwestorom przysługuje uznanie i ochrona praw patentowych na rynku lokalnym. W 2009 r. przyjęto ustawę regulującą kwestie ochrony własności intelektualnej (Law No. 31/2009 of 26/10/2009 on the Protection of Intellectual Property). Ustawa ta reguluje wewnętrzne prawo własności intelektualnej oraz przyznaje Generalnemu Urzędowi Rejestrowemu kompetencje rozpatrywania wniosków dotyczących praw własności intelektualnej. Więcej informacji na stronie: http://org.rdb.rw

     

    Historia

    Pierwszymi mieszkańcami terytorium obecnej Rwandy byli Pigmeje Twa. Od początku I tysiąclecia napływał tu rolniczy lud Hutu, a od XIV–XV wieku - koczowniczy pasterze Tutsi.

     

    Tutsi stopniowo podporządkowali Hutu, przyswajając jednak ich zwyczaje, język i kulturę. W XVII wieku utworzyli silne scentralizowane feudalne państwo Rwanda, ze stałą armią, na którego czele stał dziedziczny władca zw. mwami.

     

    Większość mieszkańców państwa stanowili Hutu, ale z Tutsi wywodziła się arystokracja i rządząca dynastia. Społeczeństwo było zorganizowane w swego rodzaju system kast: Tutsi zarządzali bydłem i ziemią, które rolnicy Hutu dzierżawili na zasadach feudalnej zależności, natomiast Twa zajmowali najniższą pozycję.

     

    W końcu XVIII wieku Rwanda toczyła wojny z sąsiednim Urundi, a w XIX wieku znacznie poszerzyła swoje terytorium, ustalając obecne granice.

     

    U schyłku XIX wieku do walki o kolonie w Afryce włączyły się Niemcy. Układ helgolandzki (1890) między nimi a Wielką Brytanią włączył tereny obecnych państw Rwandy i Burundi do niemieckiej strefy wpływów. W 1890 roku Rwanda przyjęła protektorat niemiecki i stała się częścią Niemieckiej Afryki Wschodniej. Gdy w czasie I wojny światowej w 1916 roku alianci uzyskali przewagę nad oddziałami niemieckimi we wschodniej Afryce, obszar Rwandy i Urundi (obecnie Burundi) zajęli Belgowie i od 1922 roku administrowali nim (Rwanda-Urundi) jako terytorium mandatowym Ligi Narodów (od 1946 terytorium powiernicze ONZ).

     

    Niemieccy i belgijscy kolonizatorzy rządzili za pośrednictwem miejscowych władców i zachowali dawne struktury, pozwalające utrzymać Tutsi uprzywilejowaną pozycję i realną władzę. Rwanda zachowała terytorialną integralność. Europejczycy popierali chrystianizację kraju. W okresie kolonialnym wprowadzono uprawy roślin na eksport (kawa, bawełna), dzięki czemu powstała grupa zamożnych Hutu, niezadowolonych z uprzywilejowanej pozycji Tutsi. W latach 50. XX wieku zaczęły powstawać pierwsze organizacje polityczne ludności afrykańskiej, m.in. Ruch Emancypacji Ludu Hutu (PARMEHUTU) pod wodzą G. Kayibandy, oraz Narodowa Unia Rwandy (UNAR), wyrażająca interesy Tutsi.

     

    W 1959 roku, po ogłoszeniu przez władze belgijskie planu przyznania Rwandzie autonomii, wybuchła wojna domowa na tle rywalizacji Tutsi i Hutu, wskutek której ostatni mwami Rwandy i kilka tysięcy Tutsi zostało wypędzonych z kraju. W 1960 roku w wyborach komunalnych zwyciężył PARMEHUTU, a w 1961 roku (po referendum nadzorowanym przez ONZ) zniesiono monarchię.

     

    W 1962 roku ONZ zlikwidowała powiernictwo w Rwandzie–Urundi. 1 VII 1962 roku proklamowano niepodległą Rwandę z prezydentem G. Kayibandą (reelekcje 1965 i 1969). Władzę objęła ludność Hutu. W latach 1963–64 i 1972–73 ponownie trwały walki etniczne i masowa emigracja prześladowanych Tutsi, głównie do Burundi i Ugandy.

     

    W 1973 roku gen. J. Habyarimana (Hutu) przeprowadził bezkrwawy zamach stanu pod hasłem łagodzenia konfliktów etnicznych, zawieszono działalność parlamentu i partii politycznych. Trwała dominacja Hutu w państwie. W 1975 roku powstała nowa partia - Narodowy Ruch Rewolucyjny na rzecz Rozwoju (MRND) z Habyarimaną na czele. W 1978 roku, po referendum, została ogłoszona nowa konstytucja, która przywróciła rządy cywilne, parlament, urząd prezydenta oraz usankcjonowała system 1-partyjny (jedyną partią MRND). Prezydentem został Habyarimana (reelekcje 1983 i 1988). W 1989 roku nastąpiło gwałtowne pogorszenie sytuacji ekonomicznej, spowodowane suszą i spadkiem cen kawy na rynkach światowych.

     

    W październiku 1990 roku wybuchła wojna domowa, zapoczątkowana atakiem z terenu Ugandy partyzantów Tutsi z Rwandyjskiego Frontu Patriotycznego (FPR). Siłom rządowym pomagały oddziały belgijskie, francuskie i zairskie. Wobec zagrożenia ze strony wojsk rebelianckich Habyarimana poczynił ustępstwa: konstytucja z 1991 r. wprowadziła system wielopartyjny i wolność prasy. W 1993 roku władze zawarły z FPR porozumienie pokojowe pod egidą ONZ, przewidujące utworzenie rządu tymczasowego z udziałem obu stron i powrót emigrantów z Ugandy.

     

    Śmierć Habyarimany w katastrofie lotniczej (IV 1994), o której spowodowanie gwardia prezydencka (głównie Hutu) obwiniała Tutsi, stała się dla armii i bojówek Hutu (Interhamwe) pretekstem do masakry ludności Tutsi. W wyniku wznowionej wojny zginęło – według szacunkowych danych - ok. 500–800 tys. Rwandyjczyków, a ponad 2 mln schroniło się w krajach sąsiednich - głównie w Zairze. W wyniku kilkumiesięcznych walk FPR opanował cały kraj i w lipcu 1994 roku mianował prezydenta (P. Bizimungu, FPR, Hutu) oraz tymczasowy rząd koalicyjny z udziałem przedstawicieli obu ludów. W VI–VIII 1994 roku Francja przeprowadziła akcję zbrojną w celu ochrony zagrożonej ludności cywilnej, następnie przybyły siły interwencyjne ONZ. Mimo formalnego zakończenia wojny domowej nadal setki tysięcy uciekinierów Hutu chroniło się w Zairze.

     

    Dla osądzenia zbrodni popełnionych w Rwandzie, Rada Bezpieczeństwa ONZ powołała w 1994 roku Międzynarodowy Trybunał Karny w Arushy w Tanzanii.

     

    W latach 1996–99 Rwanda zaangażowała się w konflikt w Demokratycznej Republice Konga (DRK), uzasadniając to koniecznością obrony granic przed rebeliantami Hutu, a armia rwandyjska czerpała dochody z eksploatacji bogactw naturalnych na okupowanych przez siebie terenach. W marcu 2000 roku prezydentem został P. Kagame (Tutsi, reelekcja 2003 r.).

     

    W lipcu 2002 roku Rwanda i Demokratyczna Republika Konga podpisały porozumienie, na mocy którego oddziały rwandyjskie miały do października 2002 r. opuścić DRK, natomiast władze kongijskie zadeklarowały pomoc w rozbrajaniu bojówek Hutu odpowiedzialnych za masakrę Tutsi z 1994 roku. W maju 2003 roku w referendum przyjęto projekt nowej konstytucji, zakazującej m.in. podsycania nienawiści na tle etnicznym.

     

    Więcej na: http://encyklopedia.pwn.pl

     

    Źródła:

    • MSZ
    • MG
    • Bank Światowy
    • PWN
    • ONZ
    • "Problemy wyżywienia ludności na kontynencie afrykańskim" Bożena Gulbicka, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy
    • PAP




    Wybrane
    oferty polskich przedsiębiorstw

    Szkolenia BHP Wrocław

    Przeprowadzenie w przedsiębiorstwie szkoleń BHP, zarówno dla pracowników nowych, jak i tych z dłu...
    Polska - Łódź 2021-06-18 Dodał: Firma Alerta Doradztwo/consulting/edukacja Zobacz ofertę

    Szkolenia BHP Kraków

    Na każdym pracodawcy spoczywa obowiązek zapewnienia pracownikom bezpiecznych i zgodnych z wszelki...
    Polska - Łódź 2021-06-18 Dodał: Firma Alerta Doradztwo/consulting/edukacja Zobacz ofertę

    Szkolenia BHP Katowice

    Każdy pracodawca, zgodnie z Kodeksem Pracy, jest zobowiązany do zorganizowania wstępnych i okreso...
    Polska - Łódź 2021-06-18 Dodał: Firma Alerta Doradztwo/consulting/edukacja Zobacz ofertę

    Zobacz więcej ofert