Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



    Elementarz Ugandy

    Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Redakcja | 2018-02-19 22:25:00
    uganda, gospodarka, biznes, klimat

    Uganda to niewielkie państwo afrykańskie położone na równiku. Leży nad brzegami Jeziora Wiktorii – jego wody wyznaczają południowo-wschodnią granicę kraju.

    • ang. (the) Republic of Uganda
    • Stolica: Kampala
    • Powierzchnia: 241 tys. 38 km kw.
    • Liczba ludności: 38,8 mln
    • Gęstość zaludnienia: 122 osoby/km kw.
    • Waluta: szyling ugandyjski (UGX) = 100 cent

     

    Uganda1a

    Źródło: PAP/EPA

     

    Republika Ugandy leży we wschodniej Afryce, na równiku. Państwo zajmuje 82. miejsce na świecie pod względem powierzchni, która wynosi nieco ponad 241 tys. km kw. (z tego 43 tys. 938 km kw. przypada na wody śródlądowe). Pod względem liczby ludności zajmuje 36. miejsce na świecie.

     

    Uganda graniczy z Kenią (933 km granicy), Rwandą (169 km), Sudanem Południowym (435 km), Tanzanią (396 km) i Demokratyczną Republiką Konga (765 km).

     

    Stolicą kraju jest Kampala, w której mieszka 1,72 mln ludzi. Inne duże miasta to: Gulu, Lira, Mmbarara i Jinja. Walutą Ugandy jest szyling ugandyjski (UGH).

     

    Główne grupy etniczne to: Baganda 16,9 proc., Banyakole 9,5 proc., Basoga 8,4 proc.,Bakiga 6,9 proc., Iteso 6,4 proc., Langi 6,1 proc., Acholi 4,7 proc., Bagisu 4,6 proc., Lugbara 4,2 proc., Bunyoro 2,7 proc.

     

    Struktura ludności

    • 0-14 lat – 48,9 proc., w tym mężczyzn: 8,467,172 i kobiet: 8,519,723
    • 15-64 lat – 50 proc., w tym mężczyzn: 8,473,780 i kobiet: 8,567,367
    • ponad 65 lat – 2,1 proc., w tym mężczyzn: 323,508 i kobiet: 407,259
       

    Struktura ludności ze względu na płeć

    Urodzenia: 1,03 mężczyzny / 1 kobietę

    • poniżej 14 roku życia: 0,99 mężczyzny / 1 kobietę
    • 15 – 24 lata: 0,99 mężczyzny / 1 kobietę
    • 25 – 54 lata: 1 mężczyzna / 1 kobietę
    • 55 – 64 lata: 0,89 mężczyzny / 1 kobietę
    • powyżej 64 roku życia: 0,8 mężczyzny / 1 kobietę

     

    Uganda2a

    Źródło: PAP/EPA

     

    Średnia wieku

    • 15,5 lat:
    1. w tym mężczyzn: 15,4 lat
    2. kobiet: 15,5 lat
       

    Średnia długość życia

    • 53,98 lat (208. miejsce na świecie)

    w tym:

    1. mężczyźni: 52,65 lata
    2. kobiety: 55,35 lata
       

    Wskaźnik śmiertelności matek przy porodzie

    • 310 zgonów/100 tys. urodzeń (36. miejsce na świecie)

     

    Wskaźnik śmiertelności noworodków

    • 62,47 zgonów na 1 tys. urodzeń ( 22. miejsce na świecie)

     

    Język

    Językiem urzędowym Ugandy jest angielski. Ponadto, głównie w stolicy używany jest język ganda lub luganda, należący do grupy językowej nigersko-kongijskich, który również bywa uczony w szkole. W pozostałych częściach kraju występują też języki nigersko-kongijskie, nilo-saharyjskie, suahili i arabski.

     

    Religia

    Chrześcijanie stanowią ok. 66 proc. populacji, a muzułmanie - 16 proc.

     

    Warunki życia

    Dostęp do czystej wody w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Somalia

    -

    30

    Burundi

    69

    74

    Dem. Rep. Konga

    43

    46

    Gwinea

    51

    74

    Mozambik

    34

    47

    Liberia

    -

    74

    Madagaskar

    29

    48

    Uganda

    41

    75

    Etiopia

    14

    49

    Benin

    57

    76

    Czad

    40

    50

    Lesotho

    80

    78

    Mauretania

    30

    50

    Zimbabwe

    79

    80

    Niger

    35

    50

    Burkina Faso

    44

    80

    Angola

    42

    53

    Wyb. Kości Słoniowej

    76

    80

    Tanzania

    55

    53

    Maroko

    73

    82

    Sudan

    67

    55

    Algieria

    94

    84

    Sierra Leone

    37

    58

    Malawi

    42

    84

    Togo

    49

    59

    Ghana

    53

    86

    Kenia

    43

    61

    Gabon

    -

    88

    Nigeria

    47

    61

    Gambia

    75

    89

    Zambia

    49

    64

    RPA

    83

    92

    Mali

    28

    65

    Dżibuti

    75

    93

    Rep. Środkowoafrykańska

    59

    67

    Namibia

    64

    93

    Rwanda

    62

    69

    Tunezja

    82

    96

    Kongo

    -

    72

    Seszele

    96

    96

    Gwinea Bissau

    36

    72

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    97

    Suazi

    39

    72

    Botswana

    92

    97

    Senegal

    60

    73

    Egipt

    93

    99

    Kamerun

    49

    74

    Mauritius

    99

    100

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/

     

    Dostęp do urządzeń sanitarnych w proc. w latach 1990 i 2011 w Afryce

    Kraj

    1990

    2011

    Kraj

    1990

    2011

    Niger

    4

    10

    Namibia

    24

    32

    Togo

    13

    11

    Gabon

    -

    33

    Czad

    8

    12

    Rep. Środkowoafrykańska

    11

    34

    Tanzania

    7

    12

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    -

    34

    Sierra Leone

    11

    13

    Uganda

    27

    35

    Madagaskar

    8

    14

    Zimbabwe

    41

    40

    Benin

    5

    14

    Zambia

    42

    42

    Ghana

    7

    14

    Kamerun

    47

    48

    Kongo

    -

    18

    Burundi

    42

    50

    Burkina Faso

    8

    18

    Senegal

    36

    51

    Liberia

    -

    18

    Malawi

    39

    53

    Mozambik

    9

    19

    Suazi

    49

    57

    Gwinea

    10

    19

    Angola

    29

    59

    Gwinea Bissau

    -

    19

    Dżibuti

    62

    61

    Etiopia

    2

    21

    Rwanda

    32

    61

    Mali

    15

    22

    Botswana

    39

    64

    Somalia

    -

    24

    Gambia

    -

    68

    Sudan

    27

    24

    Maroko

    53

    70

    Wyb. Kości Słoniowej

    20

    24

    RPA

    64

    74

    Lesotho

    -

    26

    Tunezja

    73

    90

    Mauretania

    16

    27

    Mauritius

    89

    91

    Kenia

    25

    29

    Algieria

    89

    95

    Dem. Rep. Konga

    17

    31

    Egipt

    72

    95

    Nigeria

    38

    31

    Libia

    97

    97

    Seszele

    97

    97

     

     

     

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/

     

    Średnia liczba lat nauki w 2011 roku w Afryce

    Mozambik

    1,2

    Senegal

    4,5

    Burkina Faso

    1,3

    Uganda

    4,7

    Niger

    1,4

    Nigeria

    5,0

    Czad

    1,5

    Tanzania

    5,1

    Etiopia

    1,5

    Madagaskar

    5,2

    Gwinea

    1,6

    Togo

    5,3

    Mali

    2,0

    Gwinea Równikowa

    5,4

    Gwinea-Bissau

    2,3

    Kamerun

    5,9

    Burundi

    2,7

    Kongo

    5,9

    Gambia

    2,8

    Lesotho

    5,9

    Sierra Leone

    2,9

    Egipt

    6,4

    Sudan

    3,1

    Tunezja

    6,5

    Rwanda

    3,3

    Zambia

    6,5

    Benin

    3,3

    Algieria

    7,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    3,3

    Kenia

    7,0

    Erytrea

    3,4

    Ghana

    7,1

    Dem. Rep. Konga

    3,5

    Suazi

    7,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    3,5

    Mauritius

    7,2

    Rep. Zielonego Przylądka

    3,5

    Zimbabwe

    7,2

    Mauretania

    3,7

    Libia

    7,3

    Dżibuti

    3,8

    Namibia

    7,4

    Liberia

    3,9

    Gabon

    7,5

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    4,2

    RPA

    8,5

    Malawi

    4,2

    Botswana

    8,9

    Maroko

    4,4

    Seszele

    9,4

    Angola

    4,4

     

     

    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011

     

    Procent dzieci aktywnych ekonomicznie w wieku 7-14 w 2010 roku w Afryce

    Mozambik

    1,8

    Liberia

    37,4

    Lesotho

    2,6

    Gwinea Równikowa

    37,7

    Rwanda

    7,5

    Kenia

    37,7

    Egipt

    7,9

    Uganda

    38,2

    Botswana

    8,0

    Togo

    38,7

    Suazi

    11,2

    Dem. Rep. Konga

    39,8

    Burundi

    11,7

    Malawi

    40,3

    Maroko

    13,2

    Burkina Faso

    42,1

    Zimbabwe

    14,3

    Gambia

    43,5

    Sierra Leone

    14,9

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    45,7

    Namibia

    15,4

    Niger

    47,1

    Senegal

    18,5

    Gwinea

    48,3

    Mali

    23,0

    Ghana

    48,9

    Madagaskar

    26,0

    Gwinea Bissau

    50,5

    RPA

    27,7

    Etiopia

    56,0

    Angola

    30,1

    Czad

    60,4

    Kongo

    30,1

    Rep. Środkowoafrykańska

    67,0

    Tanzania

    31,1

    Benin

    74,4

    Zambia

    34,4

     

     

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012

     

    Procent osób niedożywionych w Afryce w latach 1990-92 i 2011-2013

    Kraj

    1990-92

    2011-13

    Kraj

    1990-92

    2011-2013

    Algieria

    <5,0

    <5,0

    Wyb. Kości Słoniowej

    13,3

    20,5

    Egipt

    <5,0

    <5,0

    Senegal

    22,0

    21,6

    Libia

    <5,0

    <5,0

    Angola

    63,2

    24,4

    Tunezja

    <5,0

    <5,0

    Burkina Faso

    22,9

    25,0

    Ghana

    44,4

    <5,0

    Botswana

    25,1

    25,7

    RPA

    <5,0

    <5,0

    Kenia

    34,8

    25,8

    Maroko

    6,7

    5,0

    Madagaskar

    24,4

    27,2

    Mauritius

    8,6

    5,4

    Rep. Środkowoafrykańska

    48,5

    28,2

    Gabon

    9,5

    5,6

    Liberia

    29,6

    28,6

    Benin

    22,4

    6,1

    Namibia

    36,2

    29,3

    Wyspy Św. Tomasza i Książęca

    22,9

    7,2

    Czad

    60,1

    29,4

    Mali

    24,9

    7,3

    Sierra Leone

    42,5

    29,4

    Nigeria

    21,3

    7,3

    Rwanda

    52,3

    29,7

    Mauretania

    12,9

    7,8

    Uganda

    27,1

    30,1

    Seszele

    16,5

    8,3

    Zimbabwe

    43,6

    30,5

    Gwinea Bissau

    21,8

    10,1

    Kongo

    42,4

    33,0

    Kamerun

    38,3

    13,3

    Tanzania

    28,8

    33,0

    Niger

    35,5

    13,9

    Suazi

    15,8

    35,8

    Gwinea

    18,2

    15,2

    Mozambik

    57,8

    36,8

    Togo

    34,8

    15,5

    Etiopia

    -

    37,1

    Lesotho

    17,0

    15,7

    Sudan

    41,9

    38,9

    Gambia

    18,2

    16,0

    Zambia

    33,8

    43,1

    Malawi

    45,2

    20,0

    Erytrea

    -

    61,3

    Dżibuti

    70,2

    20,5

    Burundi

    44,4

    67,3

    Źródło: www.fao.org/economic/ess/ess-fs/ess-fadata/en/

     

    Wskaźniki rozwoju społecznego (HDI) na świecie i w Afryce w 2011 roku

    Regiony i kraje

    Ranga HDI

    Wskaźnik rozwoju społecznego HDI

    Mierniki wyznaczające wskaźnik rozwoju społecznego

    Przewidywana długość życia w momencie urodzin w latach

    Średnia liczba lat nauki

    Oczekiwana liczba lat nauki

    Dochód narodowy brutto na 1 mieszkańca w USD*

    Świat

    -

    0,682

    69,8

    7,4

    11,3

    10 082

    Afryka Ogółem

    -

    0,493

    57,4

    4,8

    9,6

    2 616

    Afryka Północna

    -

    0,650

    73,0

    6,2

    11,8

    5 972

    Algieria

    96

    0,698

    73,1

    7,0

    13,6

    7 658

    Egipt

    113

    0,644

    73,2

    6,4

    11,0

    5 269

    Libia

    64

    0,760

    74,8

    7,3

    16,6

    12 637

    Maroko

    130

    0,582

    72,2

    4,4

    10,3

    4 196

    Tunezja

    94

    0,698

    74,5

    6,5

    14,5

    7 281

    Afryka Subsaharyjska

    -

    0,463

    54,4

    4,5

    9,2

    1 966

    Afryka Środkowa

    -

    0,366

    50,0

    4,0

    8,7

    1 660

    Angola

    148

    0,486

    51,1

    4,4

    9,1

    4 874

    Czad

    183

    0,328

    49,6

    1,5

    7,2

    1 105

    Dem. Rep. Konga

    187

    0,286

    48,4

    3,5

    8,2

    280

    Gabon

    106

    0,674

    62,7

    7,5

    13,1

    12 249

    Gwinea Równikowa

    136

    0,537

    51,1

    5,4

    7,7

    17 608

    Kamerun

    150

    0,482

    51,6

    5,9

    10,3

    2 031

    Kongo

    137

    0,533

    57,4

    5,9

    10,5

    3 066

    Rep. Środkowoafrykańska

    179

    0,343

    48,4

    3,5

    6,6

    707

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    144

    0,509

    64,7

    4,2

    10,8

    1 792

    Afryka Wschodnia

    -

    0,406

    56,0

    3,8

    8,6

    1 174

    Burundi

    185

    0,316

    50,4

    2,7

    10,5

    368

    Dżibuti

    165

    0,430

    57,9

    3,8

    5,1

    2 335

    Erytrea

    177

    0,349

    61,6

    3,4

    4,8

    536

    Etiopia

    174

    0,363

    59,3

    1,5

    8,5

    971

    Kenia

    143

    0,509

    57,1

    7,0

    11,0

    1 492

    Malawi

    171

    0,400

    54,2

    4,2

    8,9

    753

    Madagaskar

    151

    0,480

    66,7

    5,2

    10,7

    824

    Mauritius

    77

    0,728

    73,4

    7,2

    13,6

    12 918

    Mozambik

    184

    0,322

    50,2

    1,2

    9,2

    898

    Rwanda

    165

    0,429

    55,4

    3,3

    11,1

    1 133

    Seszele

    52

    0,773

    73,6

    9,4

    13,3

    16 729

    Sudan

    169

    0,408

    61,5

    3,1

    4,4

    1 894

    Tanzania

    152

    0,466

    58,2

    5,1

    9,1

    1 328

    Uganda

    161

    0,446

    54,1

    4,7

    10,8

    1 124

    Zambia

    164

    0,430

    49,0

    6,5

    7,9

    1 254

    Zimbabwe

    173

    0,376

    51,4

    7,2

    9,9

    376

    Afryka Zachodnia

    -

    0,431

    54,1

    4,2

    8,4

    1 656

    Benin

    167

    0,427

    56,1

    3,3

    9,2

    1 364

    Burkina Faso

    181

    0,331

    55,4

    1,3

    6,3

    1 141

    Gambia

    168

    0,420

    58,5

    2,8

    9,0

    1 282

    Ghana

    135

    0,541

    64,2

    7,1

    10,5

    1 584

    Gwinea

    178

    0,340

    54,1

    1,6

    8,6

    863

    Gwinea-Bissau

    176

    0,353

    48,1

    2,3

    9,1

    994

    Liberia

    182

    0,329

    56,8

    3,9

    11,0

    265

    Mali

    175

    0,359

    51,4

    2,0

    8,3

    1 123

    Mauretania

    159

    0,453

    58,6

    3,7

    8,1

    1 859

    Niger

    186

    0,295

    54,7

    1,4

    4,9

    641

    Nigeria

    156

    0,459

    51,9

    5,0

    8,9

    2 069

    Senegal

    155

    0,459

    59,3

    4,5

    7,5

    1 708

    Sierra Leone

    180

    0,336

    47,8

    2,9

    7,2

    737

    Togo

    162

    0,435

    57,1

    5,3

    9,6

    798

    Rep. Zielonego Przylądka

    133

    0,568

    74,2

    3,5

    11,6

    3 402

    Wyb. Kości Słoniowej

    170

    0,400

    55,4

    3,3

    6,3

    1 387

    Afryka Południowa

    -

    0,611

    53,0

    8,3

    12,8

    9 062

    Botswana

    118

    0,633

    53,2

    8,9

    12,2

    13 049

    Lesotho

    160

    0,450

    48,2

    5,9

    9,9

    1 664

    Namibia

    120

    0,625

    62,5

    7,4

    11,6

    6 206

    RPA

    123

    0,619

    52,8

    8,5

    13,1

    9 469

    Suazi

    140

    0,522

    48,7

    7,1

    10,6

    4 484

    *według siły nabywczej w 2005

    Źródło: UNDP Human development report 2011, New York Oxford University Press 2011

     

    Ustrój i władza

    Uganda jest republiką, z prezydentem jako głową państwa, wybieranym w wyborach powszechnych na pięć lat. Od 1986 roku prezydentem Ugandy jest Yoweri Museveni.

     

    Władzę ustawodawczą sprawuje 303-osobowe Zgromadzenie Narodowe. 214 deputowanych jest wyłanianych w wyborach powszechnych, 81 mianowanych przez prezydenta, oraz organizacje społeczne i siły zbrojne, ośmiu członków ex officio.

     

    Władza wykonawcza należy do rządu, z premierem na czele, mianowanego przez prezydenta i zatwierdzanego przez parlament. Od września 2014 roku premierem jest Ruhakana Rugunda.

     

    Faktyczną władzę sprawuje prezydent, który również wybiera poszczególnych ministrów spośród Zgromadzenia Narodowego. Premier asystuje prezydentowi i sprawuje funkcje pomocnicze.

     

    W latach 1986–2005 system wielopartyjny był bardzo ograniczony. Pomimo prawa do rejestracji partie polityczne nie miały realnych możliwości dostępu do środków masowego przekazu i elektoratu. Trwający wówczas konflikt wewnętrzny przyczynił się do przeprowadzenia w 2005 roku referendum konstytucyjnego przywracającego system wielopartyjny.

     

    Sprawy gospodarcze państwa należą do kompetencji Ministerstwa Handlu, Przemysłu i Współpracy Ugandy oraz Ministerstwa Planowania Finansów i Rozwoju Gospodarczego.

     

    Zgodnie z Konstytucją Ministerstwo Handlu ma za zadanie formułować, wspierać i zapewniać realizację programów, które promują rozwój i zróżnicowanie turystyki, handlu, industrializację itp.

     

    W Ministerstwie Planowania Finansów działają komórki zajmujące się strategią, inwestycjami, prywatyzacją oraz małą i średnią przedsiębiorczością.

     

    W ramach Ministerstwa Handlu funkcjonuje osiem departamentów, w tym do spraw handlu międzynarodowego, turystyki, przemysłu i technologii. Ministerstwo działa również poprzez:

    • MTAC – Management Training and Advisory Centre
    • UEBP – Uganda Export Promotion Board
    • UIRI – Uganda Industrial Research Institute
    • UNBS – Uganda National Bureau of Standards
    • UCE – Uganda Commodity Exchange

     

    Inne Ministerstwa zajmujące się sprawami gospodarczymi to: Ministerstwo Rolnictwa, Przemysłu Zwierzęcego i Rybołówstwa; Ministerstwo Energetyki i Zasobów Mineralnych; Ministerstwo Transportu i Pracy i Ministerstwo Turystyki.

     

    Administracja

    Uganda dzieli się na 112 dystryktów w ramach czterech regionów: Północny, Południowy, Wschodni i Zachodni.

     

    Sześć tradycyjnych królestw Bantu - Królestwa Toro, Ankole, Busoga, Bunyoro, Buganda i Rwenzururu - ma częściową autonomię.

     

    Różnice kulturowe

    Niechęć Afryki do homoseksualizmu wynika z jej patriarchalnego konserwatyzmu, przywiązania do tradycji i pobożności, ale obserwowany w ostatnich latach wzrost homofobii wiąże się też z polityką. Od zwycięstwa w zimnej wojnie i upadku komunizmu na początku lat 90. rządzony przez liberałów Zachód przekonywał Afrykę do liberalnych porządków i praw. Zachęcał do demokracji i praw człowieka, uzależniał od tego swoją gospodarczą pomoc.

     

    Z ponad 50 państw Afryki w prawie 40 homoseksualizm uważany jest za przestępstwo. W Sudanie, Mauretanii czy Somalii grozi za niego kara śmierci. W pozostałych krajach karze się go więzieniem – kilkoma miesiącami w Burundi, trzema latami w Tunezji czy Maroku, pięcioma w Kamerunie i Senegalu, czternastoma w Nigerii, Ugandzie, Kenii czy Malawi. Te ostatnie są byłymi brytyjskimi koloniami, a kary za homoseksualizm, jako sprzeczny z naturą ludzką, wprowadzili tam jeszcze Brytyjczycy.

     

    Jedynym na Czarnym Lądzie krajem, w którym związki homoseksualne zrównano z heteroseksualnymi w konstytucji i gdzie zezwolono na homoseksualne małżeństwa, jest Republika Południowej Afryki, która po upadku apartheidu w 1994 r., wzorując się na Zachodzie, wprowadziła u siebie najbardziej liberalne przepisy na całym kontynencie. Ale nawet w liberalnej RPA homoseksualiści są piętnowani przez społeczeństwo, lesbijki są poddawane „korekcyjnym gwałtom”.

     

    Polityczni przywódcy, którzy jednomyślnie potępiają homoseksualizm, a widząc aplauz rodaków, sięgają po homofobię jako oręż w walce o władzę. Prezydent Zimbabwe Robert Mugabe od lat wyklina homoseksualistów jako „wybryk natury i obrazę godności ludzkiej”, „gorszych niż świnie i psy”.

     

    Wrogość do homoseksualizmu jest jedną z niewielu spraw, które łączą zwaśnionych chrześcijan i muzułmanów w Nigerii. Imamowie w Senegalu zakazują grzebać homoseksualistów na cmentarzach, a kapłani w Ugandzie, Namibii czy Malawi wyklinają ich jako sługi szatana, owoc zachodniej dekadencji i upadku.

     

    Uganda6a

    Źródło: PAP/EPA

     

    Kryzys gospodarczy i wojny w Afganistanie i Iranie, które na początku XXI wieku podkopały potęgę Zachodu, sprawiły, że afrykańscy przywódcy przestali bezkrytycznie przyjmować zalecane przez Zachód mody, a jako pierwsze odrzucili przyjęte na Zachodzie zrównanie heteroseksualizmu z homoseksualizmem. „Zachód mówi, że to prawa człowieka, a według nas to występek i zło” – tłumaczą wiernym w świątyniach kapłani, zauroczeni konserwatywnymi imamami z Bliskiego Wschodu i pastorami z USA.

     

    „Cudzoziemcy nie będą nam dyktować, jak mamy żyć” – oświadczył ugandyjski prezydent Yoweri Museveni, podpisując ustawę zaostrzającą przepisy wymierzone przeciwko homoseksualizmowi, który jego zdaniem stał się dla Zachodu instrumentem „socjalnego imperializmu” w Afryce. Nowe ugandyjskie przepisy wywołały oburzenie na Zachodzie, Ugandyjczycy zaś wyrywali sobie z rąk bulwarowe gazety, publikujące fotografie znanych w kraju homoseksualistów.

     

    Kiedy Zachód wstrzymał setki milionów dolarów pomocy gospodarczej dla Ugandy, jednej z jego najważniejszych sojuszniczek w Afryce, ministrowie Museveniego pocieszali rodaków, że warto zapłacić tę cenę za niezależność i zasady moralne. „Zachód próbuje nas szantażować, narzucić nam swoje obyczaje, strasząc wstrzymaniem pomocy finansowej – mówił ugandyjski minister ds. moralności Simon Lokodo. -Na szczęście nie jesteśmy sami, możemy liczyć na Rosję, na Chiny, na Indie".

     

    Co warto wiedzieć

    Jakość dróg w Ugandzie jest lepsza niż większości dróg państw Afryki Wschodniej. W stanie dobrym lub wystarczająco dobrym jest 87 proc. dróg. Dużym problemem jest jednak fragmentaryczność sieci drogowej. Większość dróg łączy ośrodki miejskie z ich przedmieściami, ale często brakuje dróg łączących poszczególne ośrodki miejskie bądź ich stan techniczny jest niewystarczający.

     

    Istnieją dwa główne międzynarodowe szlaki handlowe: Kampala-Mombasa oraz Kampala-Dar es Salaam, które umożliwiają Ugandzie lepszą integrację z Afryką Wschodnią, a ponadto zapewniają dostęp do morza.

     

    Północny korytarz umożliwia międzynarodową łączność z Burundi, Demokratyczną Republiką Konga, Rwandą, Sudanem Południowym i Kenią oraz łączy Ugandę z nadbrzeżną Mombasą.

     

    Korytarz centralny zapewnia łączność z Burundi, Rwandą, Tanzanią i alternatywnie zapewnia dostęp do nabrzeżnego Dar es Salaam.

     

    Kolej

    Uganda ma jeden z niewielu międzynarodowych systemów kolejowych w Afryce, łączących Ugandę z Kenią. Opracowano go jako zintegrowane działania obu krajów opartych na partnerstwie między Ugandy Railway Company (URC) i Kenya Railway (KRC).

     

    Kolej ułatwia transport towarów i umożliwia uniknięcie nieprzewidzianych opóźnień. Sieć URC składa się z czterech linii o łącznej długości 1350 km torów, z czego 259 km są wykorzystywane na podstawie dwustronnych koncesji z Kenią.

     

    Lotnictwo

    W 2001 r. Uganda zrezygnowała z narodowego przewoźnika i umożliwiła ruch zliberalizowany. Obecnie nie tylko przewoźnicy spoza Ugandy mogą przewozić pasażerów, ale również otwierać w Ugandzie regionalne oddziały. W 2007 roku kraj kupił nowoczesny system radarowy dla ruchu lotniczego. Niemniej, np. łączność Ugandy z Rwandą czy Burundi nadal pozostaje ograniczona.

     

    Wizy

    Od obywateli polskich wymagana jest wiza pobytowa. Wiza jednorazowa to wydatek 40 euro. Daje możliwość pobytu przez trzy miesiące. Inna wiza, która kosztuje 80 euro, umożliwia wjazd wielokrotny przez sześć miesięcy.

     

    Wizę można otrzymać na lotnisku w Entebbe w pobliżu Kampali lub na każdym innym przejściu granicznym. Do aplikacji wizowej należy dołączyć dokumenty informujące o celu pobytu i dwie fotografie.

     

    Święta

    • 1 stycznia - Nowy Rok
    • 26 stycznia - Dzień Wyzwolenia
    • 8 marca - Dzień Kobiet
    • Wielki Piątek
    • Poniedziałek Wielkanocny
    • 1 Maja - Dzień Pracy
    • 3 czerwca - Dzień Męczenników
    • 9 czerwca - Dzień Bohaterów Narodowych
    • koniec Ramadanu
    • 9 października - Dzień Niepodległości
    • 26 października - Święto Ofiar (Eid al-Adha)
    • 25 grudnia - Wigilia
    • 26 grudnia - Boże Narodzenie

     

    Kontakty

    Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Kenii
    Ambasador Marek Ziółkowski

    (akredytowana także w Burundi, Komorach, Madagaskarze, Mauritiusie, Rwandzie, Somalii, Seszelach, Tanzanii i Ugandzie)

    Adres: Kenia, Nairobi, 58 Red Hill Road off Limuru Road, 00100 Nairobi

    Tel.: +254 20 712 00 21; 20;19 Faks: +254 20 712 01 06

    nairobi.secretary@msz.gov.pl www.nairobi.msz.gov.pl

     

    Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Kampali

    Konsul honorowy: Ephraim Kamuntu (język konsula angielski)

    Uganda, Kampala, Farmers’ House Plot 6-8, Parliamentary Avenue, P.O. Box 7103

    Tel.: (00-256) 772 774 876 Faks: (00-256-41) 34-12-47

    ephraim.kamuntu@mwe.go.ug ekamuntu@parliament.go.ug

     

    Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w ZEA

    (zakres terytorialny: Arabia Saudyjska, Bahrajn, Kuwejt, Katar, Oman, Etiopia, Kenia, Rwanda, Uganda, Tanzania)

    Regus, 35th Floor, Al Maqam Tower, Sowwah Square, Al Maryah Island

    P.O.Box 35665, Abu Dhabi, UAE

    tel: +971 (0) 2 418 7542 abudhabi@trade.gov.pl

     

    Administracja gospodarcza

     

    Ministerstwo Handlu, Przemysłu i Współpracy

    Plot 6/8, Parliamentary Avenue

    P.O. Box 7103 Kampala

    Tel: 256-41-314000

    http://www.mtic.go.ug/

     

    Ministerstwo Rolnictwa

    Plot 5, Kyadondo Road.

    Block A, Legacy Towers

    NAKASERO

    P.O. Box 34518

    Kampala, Uganda

    Fax: 256 414 255183

    http://www.agriculture.go.ug/

     

    Ministerstwo Zasobów Wodnych i Ochrony Środowiska

    P.O.Box 20026

    Kampala, Uganda

    Tel: +256 414 505942

    http://www.mwe.go.ug/

     

    Ministerstwo Turystyki

    P. O. Box 4241

    Farmers House, Parliament Avenue.

    Kampala, Uganda

    http://tourism.go.ug/

     

    Ministerstwo Energetyki i Zasobów Naturalnych

    P O Box 7270

    Kampala

    Tel. +256 414 311 111

    http://www.energyandminerals.go.ug/

     

    Uganda Investments Authority

    The Investment Centre,Plot 22B Lumumba Avenue

    TWED Plaza P.O. Box 7418 Kampala, Uganda

    Tel: 256-414-301000

    Fax: 256-414-342903

    E-mail: info@ugandainvest.go.ug

    http://www.ugandainvest.go.ug/

     

    Strony internetowe z ogłoszeniami o przetargach:

    http://www.ppda.go.ug

    http://ppda.go.ug/tenderportal

     

    Warunki geograficzne, klimat

    Uganda nie ma dostępu do morza i jest jednym z najwyżej położonych krajów Afryki. Powstało tu siedem parków narodowych.

     

    Średnia wysokość w Ugandzie to 1500 m n.p.m. Większość powierzchni leży w północno-zachodniej części Wyżyny Wschodnioafrykańskiej.

     

    W zachodniej części Ugandy Wyżyna Wschodnioafrykańska przechodzi w Rów Środkowoafrykański. Znajdują się tam dwa duże jeziora, a między nimi masyw Ruwenzori.

     

    Najwyższym szczytem tych gór i zarazem całej Ugandy jest Szczyt Małgorzaty, inaczej Góra Stanleya (5109 m n.p.m.).

     

    Przez Wyżynę Wschodnioafrykańską przepływa Nil Wiktorii, wypływający z Jeziora Wiktorii. Gęsta sieć rzeczna jest zasobna w wody, a wszystkie rzeki na południu są stałe. Uganda jest zasobna w jeziora. Największym z nich, poza Jeziorem Wiktorii, jest Jezioro Alberta, które leży na dnie rowu tektonicznego.

     

    Przeważającą formacją roślinną są sawanny. Południe kraju pokryte jest wilgotną, wysoko trawiastą sawanną z dużą liczbą drzew. Im dalej na północ, tym sawanna staje się bardziej sucha i uboga. Na południu kraju, w tym nad Jeziorem Wiktorii, rosną lasy tropikalne z drzewami, które zrzucają liście w porze suchej. Powierzchnia ugandyjskich lasów skurczyła się w wyniku wycinki drzew i obecnie lasy zajmują jedną czwartą powierzchni kraju.

     

    W Ugandzie żyją głównie zwierzęta typowe dla terenów sawanny, w tym antylopy, żyrafy, bawoły i wielkie koty, takie jak lwy i gepardy. Z ptaków powszechne są strusie i flamingi żyjące nad wodami jezior. W sumie występuje tam ok. 1000 gatunków ptactwa. W wodach wielkich jezior żyje stosunkowo mała liczba gatunków ryb, z których przeważają okonie nilowe i sumy.

     

    W kraju są 32 obszary ustawowo chronione - zajmują 8 proc. powierzchni. Utworzono też siedem parków narodowych, spośród których najważniejsze to Park Narodowy Wirunga, Park Narodowy Kabalega Falls i Park Narodowy Bwindi.

     

    Goryle w Bwindi

    Park Narodowy Bwindi to jeden z najstarszych na ziemi ekosystemów, który przetrwał lodowce plejstocenu. To również dom dla ponad połowy całej populacji goryli górskich żyjących na świecie.

     

    Byekwaso Blasio zna Bwindi, nazywane też Nieprzeniknionym Lasem, jak mało kto. To on wytyczał pierwsze szlaki turystyczne i oswajał stada goryli. „Wszystko się zaczęło 20 lat temu. Skończyłem leśnictwo i dostałem pracę w Parku Narodowym. Miałem też mały aparat fotograficzny. Patrząc na te cuda natury i oswajając goryle, czułem, że muszę to fotografować.

     

    „Oswajanie goryli górskich to długi proces. Trwa minimum pół roku. Najpierw trzeba wytropić ich legowiska i często odwiedzać, by przyzwyczaiły się do obecności człowieka. One po jakimś czasie zaczynają cię rozpoznawać, podchodzić bliżej i dotykać. Jednak nie wolno im przeszkadzać ani uciekać, bo potrafią pogonić” - śmieje się Blasio, spacerując pośród gigantycznych paproci, jakby wyjętych ze scenografii filmu „Park Jurajski”.

     

    Rośnie ich tu ponad sto gatunków, do tego 200 gatunków drzew, a także 200 gatunków motyli leśnych i ponad 350 gatunków ptaków. Wszystko na ponad dwóch tysiącach metrów nad poziomem morza. Nic dziwnego, że park został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

     

    Blasio spędził w Bwindi pięć lat. Już wtedy dużą część swojej pensji przeznaczał na fotografię. „Kiedy zaczęło mi brakować pieniędzy na fotograficzne hobby, postanowiłem drukować pocztówki z gorylami. W 1997 roku byłem pierwszy, więc zaczęło się szybko zwracać. Kupiłem lepszy sprzęt. I tak mam do dzisiaj. Muszę fotografować naturę. Ona mnie fascynuje” - opowiada.

     

    Oswajanie goryli było jednak prostszym zadaniem niż przekonanie okolicznych mieszkańców do sensu ochrony przyrody. Nie obyło się również bez kontrowersji. Po utworzeniu parku narodowego z Nieprzeniknionego Lasu musieli wyprowadzić się Pigmeje Batwa.

     

    W 1999 roku w parku wydarzyła się tragedia. Rwandyjskie bojówki Hutu zamordowały maczetami ośmiu turystów, by zwrócić uwagę świata na wojnę w sąsiedniej Demokratycznej Republice Konga i zemścić się na ugandyjskim rządzie za wsparcie wrogich im Tutsi. „To był koszmar. Zabito również mojego kolegę, spalili nam samochody. Ja miałem szczęście, byłem wtedy w stolicy. Po tych wydarzeniach turyści przestali przyjeżdżać do parku. Odszedłem z pracy i na poważnie zająłem się fotografią” - wspomina.

     

    Obecnie Blasio wraz ze swoim wspólnikiem ze Słowenii Mihą Logarem jest dyrektorem w organizacji Edirisa, która promuje region południowo-zachodniej Ugandy jako „Goryle wyżyny” i organizuje wyprawy trekkingowe do ugandyjskich parków narodowych.

     

    „Turyści znowu przyjeżdżają oglądać cuda natury. Daje nam to wielką satysfakcję. Drzewa, które sadziłem własnymi rękami, zaczynają dawać owoce – mówi, uśmiechając się. - Tutejsi mieszkańcy zupełnie nie wierzyli, że ochrona przyrody może się opłacać. Oczywiście, że wciąż zdarza się nielegalna wycinka lasu i kłusownictwo. W Bwindi jest też złoto. Zawsze znajdzie się ktoś chętny na łatwy łup. Jednak rośnie grupa ludzi, którzy zarabiają na turystyce. Park zatrudnia strażników, miejscowi najmują się jako tragarze, sprzedają ręczne wyroby turystom. Zmienia się na lepsze”.

     

    Turystyka jest najprawdopodobniej jedyną szansą, by ocalić unikalny ekosystem Nieprzeniknionego Lasu i jedno z dwóch miejsc na ziemi, gdzie żyją goryle górskie. Drugie to góry Wirunga, na styku granic Rwandy, Demokratycznej Republiki Konga i Ugandy; badania goryli górskich prowadziła tam Dian Fossey.

     

     

    Uganda leży w strefie klimatu podrównikowego wilgotnego. Średnie wartości temperatur w południowej części wahają się od 20 do 22°C, a na północy kraju od 24 do 26°C. W czasie pory suchej temperatura dochodzi do 29°C. W górach temperatury spadają do 10°C.

     

    Z reguły okres bezdeszczowy trwa ok. trzech miesięcy. Średnia roczna suma opadów wzrasta od 700–800 mm na wschodzie i 900–1000 mm w kotlinach do 1500 mm i więcej na południu i wybrzeżach Jeziora Wiktorii oraz na stokach gór.

     

    Gospodarka

    Filarem gospodarki Ugandy jest rolnictwo – to czołowy producent kawy. Kraj ma znaczne zasoby naturalne, ale na razie poddano je tylko wstępnym badaniom.

     

    W Ugandzie występują złoża miedzi, złoto i inne minerały oraz niedawno odkryte złoża ropy. Mimo bogactw naturalnych, najważniejszym sektorem gospodarki jest rolnictwo, które zatrudnia ponad 80 proc. siły roboczej. Zagrożeniem dla gospodarki jest niestabilność polityczna w Sudanie Południowym, jej głównym partnerze handlowym.

     

    Uganda4a

    Źródło: PAP/EPA

     

    Od 1986 roku rząd ugandyjski, przy wsparciu międzynarodowych agencji, podejmuje działania na rzecz ustabilizowania gospodarki poprzez reformy walutowe, podnoszenie cen producentów na towary eksportowe, wzrost cen produktów ropopochodnych, a także poprawę płac w sektorze publicznym.

     

     

    Światowy kryzys gospodarczy w niewielkim stopniu wpłynął na sytuację gospodarczą Ugandy. Wzrost PKB utrzymuje się na poziomie ok. 6 proc.

     

    W ostatnich latach Uganda otrzymała około 2 mld dol. w ramach redukcji zadłużenia.

    Dane makroekonomiczne

    2011

    2012

    2013*

    PKB (ppp) /w mld USD

    50,0

    51,5

    54,4

    PKB na 1 mieszkańca (USD)

    1 500

    1 400

    1 500

    PKB (wzrost w %)

    6,2

    2,8

    5,9

    Deficyt budżetowy (% PKB)

    b.d.

    b.d.

    -2.7%

    Dług publiczny (% PKB)

    b.d.

    26,3

    30,7

    Inflacja (w %)

    b.d.

    14,0

    6,2

    Zadłużenie zagraniczne (mld USD)

    b.d.

    4,5

    5,2

    Rezerwy dewizowe (wł. złoto, mld USD)

    b.d.

    3,2

    3,6

    Eksport towarów (w mld USD)

    b.d.

    2,8

    3,2

    Import towarów (w mld USD)

    b.d.

    5,2

    4,9

    Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Ugandzie (mln USD)²

    894

    1721

    b.d.

    Inwestycje bezpośrednie Ugandy za granicą (w mln USD)²

    0

    0

    b.d.

    *dane szacunkowe;

    źródło : CIA The World Factbook; ²African Economic Outlook 2014

     

    Główne sektory gospodarki

     

    Udział poszczególnych sektorów w tworzeniu PKB w 2013 roku*

    Sektor

    Udział w PKB

    Rolnictwo

    23 %

    Przemysł

    27%

    Usługi

    50 %

    *dane szacunkowe CIA The World Factbook

     

    Rolnictwo

    Uganda jest jednym z czołowych producentów kawy. Jest również jednym z największych producentów herbaty i bawełny (w tym bawełny organicznej) oraz tytoniu. Pozostałe produkty rolne to: ziemniaki, kukurydza, proso, rośliny strączkowe, kwiaty cięte, wołowina, mięso kozie, mleko, drób.

     

    Udział ludności rolniczej w ogólnej liczbie ludności w 2010 roku w Afryce – w procentach

    Libia

    3,0

    Burkina Faso

    92,1

    Mauritius

    8,0

    Sierra Leone

    60,0

    RPA

    9,8

    Liberia

    62,0

    Rep. Zielonego Przylądka

    16,9

    Rep. Środkowoafrykańska

    63,2

    Tunezja

    20,6

    Zambia

    63,2

    Algieria

    20,9

    Gwinea Równikowa

    64,3

    Nigeria

    24,9

    Somalia

    65,6

    Gabon

    25,7

    Czad

    65,7

    Maroko

    25,9

    Angola

    69,2

    Egipt

    27,9

    Madagaskar

    70,1

    Suazi

    28,8

    Senegal

    70,2

    Kongo

    31,9

    Kenia

    70,6

    Wyb. Kości Słoniowej

    37,9

    Malawi

    72,9

    Lesotho

    38,9

    Tanzania

    73,3

    Kamerun

    40,9

    Uganda

    73,5

    Namibia

    41,0

    Seszele

    73,6

    Botswana

    42,1

    Erytrea

    73,8

    Benin

    44,3

    Dżibuti

    74,0

    Mauretania

    50,3

    Mali

    74,9

    Sudan

    51,5

    Mozambik

    76,0

    Togo

    53,4

    Gambia

    76,0

    Ghana

    53,8

    Etiopia

    77,3

    Zimbabwe

    56,3

    Gwinea Bissau

    79,3

    Dem. Rep. Konga

    57,2

    Gwinea

    79,8

    Burundi

    89,2

    Niger

    82,9

    Rwanda

    89,4

     

     

    Źródło: FAO Statistical Yearbook 2012
     

    Produkcja

    Sektor produkcyjny w Ugandzie rośnie średnio o 7,7 proc. rocznie. Możliwości rozwojowe istnieją w praktyce we wszystkich gałęziach, począwszy od produkcji napojów, skóry, tytoniu, papieru, tkanin i odzieży, aż po farmaceutyki, ceramikę, szkło, nawozy, plastik/PVC, produkty medyczne oraz montaż sprzętu elektronicznego.

     

    Górnictwo

     

    Uganda ma duże niewykorzystane złoża mineralne złota, ropy, wysokiej klasy cyny, wolframu itp. Istnieją również znaczne ilości gipsu i gliny.

     

    Rybołówstwo

    Z uwagi na duże obszary wodne, ryby i produkty rybne są głównym produktem eksportowym.

     

    Leśnictwo

     

    Uganda ma ponad 4,9 mln hektarów bogatej roślinności leśnej, która nadaje się do obróbki i eksportu drewna oraz produkcji mebli.

     

    Wymiana handlowa

    Jednym z głównych partnerów handlowych Ugandy jest Unia Europejska. Większość eksportu Ugandy do państw UE stanowią żywność i kwiaty. Państwa UE eksportują zaś do Ugandy przede wszystkim maszyny, samochody i chemikalia. W 2012 r. wymiana handlowa Ugandy z UE stanowiła 12,4 proc. całego handlu.

     

    Kierunki eksportu

    1. UE - 16,7
    2.  Kenia - 12,8 proc.
    3.  Rwanda - 10,7 pro.
    4.  ZEA - 9,9 proc.
    5.  DRK - 9,7 proc.
    6.  Holandia - 5,7 proc.
    7.  Niemcy - 5,2 proc. (dane z 2012 r.)
       

    W 2013 r. całkowita wartość eksportu Ugandy wyniosła 3,2 mld dol. Łączna wartość przywozu towarów do Ugandy w 2012 r. wyniosła 5,187 mld dol.

     

    Kierunki importu

    Kenia - 16,6 proc.

    ZEA - 14,5 proc.

    Indie - 11,3 proc.

    Chiny - 12,3 proc.

    Unii Europejskiej - 10,4 proc.

    RPA - 4,2 proc. (dane z 2012 r.)

     

    Przywożono głównie: sprzęty, pojazdy, ropę naftową, produkty medyczne i zboża. W 2013 roku import podliczono na 4,9 mld dol.

     

    Polska - Uganda
    Mimo spadku obrotów w 2011 roku spowodowanych kryzysem światowym, w kolejnych latach zauważalny jest wzrost wyników handlowych Polski z Ugandą. W 2012 r. eksport towarów z Polski do Ugandy wyniósł 12,6 mln euro. Wartość importu to 12,4 mln euro, co klasyfikuje Ugandę na 119. miejscu w rankingu polskiego Ministerstwa Gospodarki (raport „Syntetyczna informacja o eksporcie i imporcie Polski za 2012 rok”).

     

    Saldo wymiany handlowej między oboma krajami w 2012 r. wyniosło 0,3 miliona euro. Wymiana ta stanowi 0,01 proc. udziału zarówno w polskim imporcie, jak i eksporcie.

     

    W 2012 r. eksport wzrósł o 106,9 proc. wobec roku 2011, a import zmalał o 1,8 proc.

     

    W 2014 r. obroty handlowe Polski z Ugandą wyniosły 50 mln dol. Zgodnie z danymi Ministerstwa Gospodarki, klasyfikuje to Ugandę na 116. miejscu w rankingu światowych partnerów handlowych Polski.

     

    Eksport towarów z Polski do Ugandy wyniósł niemal 31 mln dol., natomiast wartość importu to ponad 19 mln dol. Dało to dodatnie saldo w wysokości 11,4 mln dol.

     

    W latach 2013-2014 eksport wzrósł o 54 proc., a import o 9 proc. W 2014 r. obroty handlowe z Polską były wyższe o 32 proc. w porównaniu z rokiem 2013.

     

    W 2014 r. Polska eksportowała do Ugandy:

    • produkty pochodzenia roślinnego (głównie pszenica i meslin) - udział w polskim eksporcie 39 proc.
    • materiały i wyroby włókiennicze (odzież używana) - udział 30 proc.
    • paliwa mineralne - ok. 6 mln dol., udział 19 proc.
    • urządzenia mechaniczne i elektryczne (zbiorniki, cysterny, kadzie, transformatory elektryczne) - 1,4 mln dol., udział 4,5 proc.

     

    Import z Ugandy artykułów spożywczych w 2014 r.

    • kawa - 52 proc. ogółu
    • tytoń – 42 proc.
    • herbata – 13 proc.

     

    Inwestycje

    Atuty Ugandy

    • leży w centrum dynamicznie rozwijającego się rynku Afryki Wschodniej
    • niskie koszty pracy
    • chłonność miejscowych rynków
    • stabilne prognozy wzrostu PKB w następnych latach
    • zliberalizowana gospodarka
    • złoża surowców
    • względnie dobrze rozwinięta infrastruktura
    • jedne z najniższych kosztów operacyjnych w Afryce Wschodniej
    • indywidualne ulgi podatkowe

     

    Przywileje dla inwestorów

    • możliwość uzyskania początkowego zasiłku inwestycyjnego na zakup maszyn i urządzeń
    • możliwość rozłożenia spłaty kosztów początkowych
    • możliwość pokrycia wydatków na badania naukowe, szkolenia, poszukiwanie złóż
    • zniżki na zakup materiałów hotelowych, szpitalnych i budynków przemysłowych
    • zwolnienie z ceł i podatku instalacji i maszyn importowanych

     

    Priorytetowe sektory inwestycyjne

    • kwiaciarstwo
    • przemysł i hodowla ryb
    • uprawa bawełny i przemysł tekstylny
    • budownictwo
    • górnictwo
    • artykuły spożywcze
    • edukacja
    • elektronika
    • mleczarstwo
    • turystyka

     

    Uganda w organizacjach ekonomicznych

    Uganda jest członkiem Common Market for Eastern and Southern Africa (COMESA), East African Community (EAC), Inter-Governmental Authority for Development (IGAD), African Union (AU), a także Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA).

     

    Ponadto, Uganda należy do Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO).

     

    Relacje z UE

    UE od dawna jest partnerem rozwojowym Ugandy. Poprzez programy pomocowe wspiera projekty infrastrukturalne, w tym dotyczące poprawy sieci dróg, zwiększenia wydajności rolnictwa, promowania demokracji i dobrego zarządzania oraz działania na rzecz pokoju i stabilności w kraju. Strategia UE przewiduje przeznaczenie w latach 2008-2013 439 mln euro na dalsze inwestycje w ramach inwestycji drogowych, rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa oraz wsparcia budżetowego.

     

    Polityka UE w zakresie rozwoju handlu w Ugandzie ma na celu zapewnienie, że Uganda będzie w stanie skorzystać z dostępu do rynku UE i stopniowo włączyć się do systemu handlu wielostronnego.

     

    Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Ugandą oparte są na ramowej umowie o partnerstwie gospodarczym (tzw. interim EPA), która została parafowane przez kraje członkowskie Wspólnoty Afryki Wschodniej (EAC) i Komisję Europejską w listopadzie 2007 roku. Niniejsza Umowa stanowi krok w kierunku kompleksowej umowy o partnerstwie gospodarczym, której negocjacje są w toku.

     

    W 1964 r. podpisana została polsko-ugandyjska dwustronna umowa handlowa, która wygasła 1 maja 2004 r. w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej.

     

    Uganda w rankingach

    W zestawieniu Doing Business 2015 dotyczącym prowadzenia działalności gospodarczej Uganda zajęła 150. pozycję wśród 189 ujętych w rankingu gospodarek świata. W porównaniu z poprzednią edycją rankingu poprawiła swoją pozycje o dwa miejsca w ujęciu całkowitym.

     

    Uganda3a

    Źródło: PAP/EPA

     

    W subregionie znajduje się na 22. miejscu na 47 sklasyfikowanych państw Afryki Subsaharyjskiej. Spory wzrost w porównaniu z edycją 2014 Doing Business z 126. lokaty na 98. miejsce odnotowano w kategorii rozwiązywania problemu niewypłacalności. Niewielki wzrost zaznaczono także w dziedzinie handlu transgranicznego (z 163. na 161.) Uganda spadła natomiast w takich kategoriach jak: rejestracja nieruchomości – 125. oraz zaciągniecie kredytu – 131. pozycja w rankingu w ujęciu światowym. Najsłabiej Uganda wypada w kategorii rozpoczęcia biznesu (166. miejsce).

     

    Według Indeksu Wolności Gospodarczej 2015 publikowanym przez The Wall Street Journal i Heritage Foundation Uganda zajmuje 92. miejsce pośród 178 klasyfikowanych krajów w rankingu wolnorynkowych gospodarek świata. W tej samej klasyfikacji Uganda zajmuje 9. pozycję spośród 46 krajów Afryki Subsaharyjskiej. Plasuje się zatem poniżej światowej, ale powyżej regionalnej średniej.

     

    Dla biznesu

    Uganda jest państwem otwartym na inwestorów zagranicznych, zwłaszcza w ramach sektorów, które wspomagają rozwój jej gospodarki. Inwestorzy mogą zakładać zarówno własne firmy, jak i we współpracy z partnerami lokalnymi. Od 1991 roku ponad 2 tys. przedsiębiorstw zainwestowało 2,5 mld dolarów w ramach działalności w sektorach rolnictwa, przemysłu czy transportu.

     

    Od 1992 r. Uganda jest członkiem Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA), w ramach której inwestorzy zagraniczni mogą ubezpieczyć swoje inwestycje w Ugandzie od nieprzewidzianych wywłaszczeń, niestabilności waluty, naruszeń umów cywilnych itp.

     

    Potencjalnych inwestorów obwiązuje specjalna procedura uzyskiwania pozwolenia na prace (tzw. klasa D). Szczegółowe informacje można uzyskać pod adresem mailowym: info@ugandaimmigrationservices.com

     

    Wskaźnik percepcji korupcji w Afryce w 2012 roku – w punktach

    Botswana

    65

    Niger

    33

    Republika Zielonego Przylądka

    60

    Egipt

    32

    Mauritius

    57

    Madagaskar

    32

    Rwanda

    53

    Mozambik

    31

    Seszele

    52

    Sierra Leone

    31

    Namibia

    48

    Togo

    30

    Ghana

    45

    Wybrzeże Kości Słoniowej

    29

    Lesotho

    45

    Uganda

    29

    RPA

    43

    Kenia

    27

    Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

    42

    Niger

    27

    Liberia

    41

    Kamerun

    26

    Tunezja

    41

    Rep. Środkowoafrykańska

    26

    Burkina Faso

    38

    Kongo

    26

    Malawi

    37

    Erytrea

    25

    Maroko

    37

    Gwinea Bissau

    25

    Sudan

    37

    Gwinea

    24

    Zambia

    37

    Angola

    22

    Benin

    36

    Dem. Rep. Konga

    21

    Dżibuti

    38

    Libia

    21

    Senegal

    36

    Gwinea Równikowa

    20

    Gabon

    35

    Zimbabwe

    20

    Tanzania

    35

    Burundi

    19

    Algieria

    34

    Czad

    19

    Gambia

    34

    Sudan

    13

    Mali

    34

    Somalia

    8

    Etiopia

    33

     

     

    Źródło: Transparency International, www.cba.gov.pl, 2012

     

    Cła

    Uganda wyeliminowała wszystkie cła importowe na towary pochodzące z EAC i przyjęła wspólne taryfy celne (Customs Union Common External Tariff). Pomimo tych zmian, zarówno Uganda, jak i pozostałe państwa EAC, muszą jeszcze podjąć szereg reform implementacyjnych.

     

    Uganda jest stroną Common Market for Eastern and Southern Africa (COMESA), East African Community (EAC) oraz Inter-Governmental Authority for Development (IGAD). Jednocześnie uczyniła integrację regionalną podstawowym elementem swojej strategii rozwoju, której celem jest dostosowanie zawieranych porozumień międzynarodowych i regionalnych do wewnętrznych regulacji prawnych. W ramach EAC Kenia, Tanzania, Uganda, Rwanda i Burundi w styczniu 2010 roku przyjęły wspólną zewnętrzną taryfę celną (CET):

    • 0 proc. na surowce i dobra inwestycyjne
    • 10 proc. na dobra pośrednie
    • 25 proc. na gotowe produkty

     

    Opłaty w wysokości do 100 proc. stosuje się jedynie do produktów, które są uznane za wrażliwe w państwach członkowskich, a należą do nich kukurydza, ryż, cement, cukier i produkty mleczne.

     

    1 lipca 2010 r. wszedł w życie Protokół EAC dotyczący wspólnego rynku. Docelowo to porozumienie ma umożliwić swobodny przepływ towarów, usług, osób i kapitału w strefie o łącznej populacji 135 mln ludzi.

     

    Sądownictwo

    Sądownictwo w Ugandzie składa się z Sądu Najwyższego, Sądu Apelacyjnego (sędziowie są przedstawiani przez prezydenta i zatwierdzani przez parlament), w którego w skład wchodzi również Sąd Konstytucyjny oraz Wysoki Trybunał i Sądy Podległe (Subordinate Courts). Wysoki Trybunał wprowadził podział umożliwiający specyfikacje w danej dziedzinie prawa. Dlatego też, poza takimi wydziałami, jak rodzinny czy karny, funkcjonują wydziały cywilny i handlowy, ds. ziemi itp.

     

    Podległe Sądy również są wyspecjalizowane, czego przykładem jest sąd ds. przemysłu (Industrial Court). Konstytucja w art. 126 umożliwia pokojowe rozstrzyganie sporów za pomocą ADR (Alternative Dispute Resolution), które mają głównie zastosowanie w ramach sporów rozstrzyganych przez Wydział Handlowy Wysokiego Trybunału. Do innych sądów należą: Tax Appeals Tribunals, Family and Children’s Court, Land Tribunals, Local Council Courts, the Centre for Conflict Resolution oraz Uganda Human Rights Commission (UHRC).

     

    Rynek pracy

    Wniosek o pozwolenie na pracę w Ugandzie jest w rzeczywistości wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy. Wniosek składany jest do Uganda High Commission w państwie, w którym aplikant rezyduje.

     

    Pozwolenie na pracę wydaje Departament Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ds. Imigracji. Prawidłowo złożony wniosek jest rozpatrywany w przeciągu 45 dni. Po zatwierdzeniu wniosku kandydat może podjąć pracę.

     

    Uganda5a

    Źródło: PAP/EPA

     

    W Ugandzie są dwa rodzaje pozwoleń na pracę. Zezwolenie klasy F mogą uzyskać osoby o wysokich kwalifikacjach pożądanych na rynku pracy oraz posiadające odpowiedni dochód umożliwiający im akomodację i realizację planowanych działań. Drugą kategorią jest klasa G, która zezwala na podjęcie pracy w określonej firmie lub organizacji w Ugandzie. W tym przypadku jedynym zabezpieczeniem finansowym jest wymóg posiadania ekwiwalentu kosztów potrzebnych do pokrycia ceny biletu lotniczego do państwa pochodzenia.

     

    Procedura aplikacyjna zazwyczaj zajmuje dużo czasu i wymaga przedstawienia oryginałów dokumentów podpisanych zarówno przez Departament Imigracji, jak i potencjalnego pracodawcę. Pomoc w załatwieniu formalności świadczy Uganda Immigration Relocation Services. Więcej informacji na: http://ugandaimmigrationservices.com

     

    Nieruchomości

    Na podstawie Konstytucji Ugandy z 1995 r. nieruchomość gruntową mogą nabyć na własność jedynie obywatele Ugandy. Cudzoziemcy mogą jednak grunty dzierżawić na okres 49 lub 99 lat. Ani indywidualni, ani też korporacyjni zagraniczni inwestorzy nie mogą nabywać ziemi do celów produkcji roślinnej lub zwierzęcej. Mogą ją jedynie wynająć lub wydzierżawić od obywateli Ugandy lub rządu.

     

    W celu nabycia nieruchomości zaleca się kontakt z profesjonalną kancelarią prawniczą, która po odnalezieniu nieruchomości i uzyskaniu zgody na jej sprzedaż, kontaktuje się z Land Office w celu jej rejestracji. Przed finalizacją transakcji potrzebna jest opinia licencjonowanego rzeczoznawcy.

     

    Po załatwieniu wszelkich formalności Urząd Gruntów wydaje zgodę na nabycie nieruchomości. Następnie nieruchomość jest wizytowana przez urzędnika w celu ustalenia odpowiedniej wysokości podatku od nieruchomości, którą uiszcza się w postaci opłaty skarbowej. Wysokość podatków regulują władze samorządów lokalnych, z tym że maksymalnie może on wynosić do 2 proc. wartości nieruchomości.

     

    Po realizacji wszystkich formalności sporządzana jest umowa kupna – sprzedaży. Zazwyczaj wymagany jest depozyt w wysokości 20 proc. wartości, a następnie całość kwoty należy zapłacić w przeciągu 30 do 60 dni.

     

    Formularz transferu, jak również kopia umowy i dowód wniesienia opłaty skarbowej, przekazywane są do sekretarza Departamentu Urzędu Gruntów, gdzie również należy uiścić opłatę rejestracyjną. Rejestracja trwa blisko trzy tygodnie.

     

    Zamówienia publiczne

    W 2003 r. przyjęto ustawę dotyczącą prawa zamówień publicznych (Public Procurement and Disposal of Public Assets Act 1 of 2003), która weszła w życie 21 lutego 2003 r. Na jej podstawie uruchomiono organ kontroli i monitoringu - Public Procurement and Disposal of Public Assets Authority.

     

    Ustawa obejmuje wszelkie zasady funkcjonowania systemu zamówień publicznych, w tym wprowadza kodeks postępowania, jak również sankcje karne i dyscyplinarne za jej naruszenie. Uzupełnieniem są akty wykonawcze, decyzje, formularze itp. Wszelkie szczegóły dotyczące zamówień publicznych, jak również obowiązujące akty prawne, są dostępne na stronie PPDA: http://www.ppda.go.ug

     

    Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej

    Uganda jest członkiem Światowej Organizacji Handlu oraz Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). W 2010 r. weszła w życie nowa ustawa dot. znaków towarowych The Trademarks Act (2010), zastępująca i dostosowująca normy prawa wewnętrznego do międzynarodowych standardów. Nadal jednak pozostają duże problemy z implementacją i przestrzeganiem ustawy oraz norm międzynarodowych.

     

    Pozostałe akty prawne regulujące prawa własności przemysłowej i intelektualnej to:

     

    Akty prawne

    Prawa i bezpieczeństwo inwestycji chronione są Konstytucją z 1995 r. oraz Investment Code Act Cap 92 Laws of Uganda 2000 edition. Na mocy tej ustawy została powołana agencja rządowa (The Uganda Investment Authority - UIA), której celem jest promocja i wzmacnianie prywatnych inwestycji w Ugandzie.

     

    Przywileje dla inwestorów

    • możliwość uzyskania początkowego zasiłku inwestycyjnego na zakup maszyn i urządzeń (50-75 proc.)
    • możliwość rozłożenia spłaty kosztów początkowych na cztery lata po 25 proc.
    • możliwość pokrycia wydatków na badania naukowe, szkolenia, poszukiwanie złóż (do 100 proc.)
    • zniżki na zakup materiałów hotelowych, szpitalnych i budynków przemysłowych (20 proc.)
    • dostępność stawek amortyzacyjnych (w przypadku aktywów – 20 proc., hotele, szpitale, itp. – 5 proc.)
    • zwolnienie z ceł i podatku przyrządzeń instalacji i maszyn importowanych

     

    Więcej informacji na stronie: http://www.ugandainvest.go.ug

     

    Kontakt

     

    Historia

    Na początku naszej ery część ludów zamieszkujących tereny północnej Ugandy, głównie ludy Bantu, zajmowała się rolnictwem i prowadziła osiadły tryb życia. W pierwszej połowie I tysiąclecia plemiona te zostały podbite przez Nilotów przybyłych z północy.

     

    W X–XI wieku na terytorium Ugandy powstało państwo Kitwara, którego szczyt rozwoju przypadł na XIV–XV w. Po jego rozpadzie powstało wiele państewek plemiennych, z których najważniejszymi były królestwa Ankole, Bunjoro, Buganda i Toro.

     

    W XVII–XVIII w. dominowało Bunjoro, które na przełomie XVIII i XIX w. utraciło hegemonię na rzecz Bugandy, której największy rozkwit nastąpił za panowania władcy (kabaki) Mutesy I (1860–84). Władca ten przyjął islam, popierał chrześcijaństwo i chętnie nawiązywał kontakty z innymi krajami (m.in. z Zanzibarem, Egiptem), a także z przybyszami z Europy, głównie Brytyjczykami. Na dwór kabaki dotarli podróżnicy brytyjscy: J.H. Speke, R.H. Burton i J.A. Grant. Przez terytorium obecnej Ugandy przebiegały też trasy wypraw S.W. Bakera i H.M. Stanleya. Poseł brytyjski G. Long skłonił kabakę do podpisania zrzeczenia się praw do źródeł Nilu, zamknięcia drogi handlowych na Zanzibar i ograniczenia suwerenności na rzecz Wielkiej Brytanii. O wpływy na dworze kabaki bez powodzenia starali się Francuzi i Niemcy.

     

    Od połowy XIX w. zaczęli pojawiać się misjonarze, głównie z Londyńskiego Towarzystwa Misyjnego. W 1888 roku rozpoczęła działalność Brytyjska Kompania Wschodnioafrykańska (British East Africa Company), w 1890 r., na mocy układu brytyjsko-niemieckiego, kraj uznano za strefę wpływów brytyjskich.

     

    W roku 1900 powstał Protektorat Ugandy, obejmujący terytoria Bugandy, Bunjoro, Ankole i Toro, który wszedł w skład Brytyjskiej Afryki Wschodniej. Brytyjczycy wprowadzili system rządów pośrednich, pozostawiając większość miejscowych organów władzy i kabakę. Ustanowili też bugandyjski model ustroju na terytorium całego protektoratu. Do wybuchu I wojny światowej stosunki polityczne były w miarę stabilne, chociaż w królestwach dochodziło do sporadycznych buntów przeciwko dominacji Bugandy. Brytyjczycy wprowadzili uprawy najlepszych gatunków bawełny i zbudowali linię kolejową łączącą Jezioro Wiktorii z Mombasą.

     

    Na początku XX w. na terytorium Ugandy zaczęli napływać osadnicy brytyjscy i kupcy induscy (którzy z czasem utworzyli warstwę pośrednią między białymi kolonizatorami a ludnością afrykańską). W 1920 roku wodzowie plemienni we wschodniej Ugandzie stali się płatnymi urzędnikami kolonialnymi. Powstały rady: wykonawcza i prawodawcza. Afrykanie nie mieli w nich swoich przedstawicieli, a ludność azjatycka tylko jednego, co spowodowało bojkot tych instytucji przez Indusów.

     

    W dwudziestoleciu międzywojennym gospodarka ugandyjska rozwinęła się, gdyż oprócz bawełny zaczęto uprawiać kawę, trzcinę cukrową i herbatę. Wielki kryzys światowy zmusił niektórych plantatorów do sprzedaży plantacji. W roku 1922 w Makerere k. Kampali powstała pierwsza szkoła techniczna dla Afrykanów, wkrótce przekształcona w college, a w 1937 roku — w uniwersytet.

     

    W czasie II wojny światowej Afrykanie z Ugandy walczyli w armii brytyjskiej z Japończykami, głównie w Indiach i Birmie. Istnienie uniwersytetu przyczyniło się do rozwoju nowej afrykańskiej elity — inteligencji, z której grona rekrutowali się przeważnie działacze na rzecz niepodległości.

     

     

    W 1945 roku w radzie prawodawczej zasiedli po raz pierwszy Afrykanie. Przemianom tym sprzeciwiały się tradycyjne władze, szczególnie Bugandy. Rzecznikiem ściślejszej integracji plemion i królestw była partia Narodowy Kongres Ugandy (UNC, założony 1952) pod przywództwem J.K. Mosazi. Pod koniec lat 50. działało już więcej partii, w tym Ludowy Kongres Ugandy (UPC) z A.M. Obote na czele, Partia Demokratyczna (DP), której przywódcą był bp B. Kiwanuka. Konferencja konstytucyjna w Londynie w 1961 roku ustaliła uzyskanie przez Ugandę niepodległości w 1962 roku i konstytucję, która ustanawiała państwo federalne, z pełną autonomią w sprawach wewnętrznych Bugandy i pewną autonomią Toro, Ankole i Bunjoro oraz nadrzędną rolą władz Ugandy.

     

    Wybory w 1962 roku do Zgromadzenia Ustawodawczego wygrała UPC, na czele rządu koalicyjnego stanął Obote.

     

    9 października 1962 roku proklamowano niepodległą Ugandy w ramach brytyjskiej Wspólnoty Narodów, rok później przekształconą w republikę federalną (członek ONZ). Pierwszym prezydentem Ugandy został kabaka Bugandy, Mutesa II. Rząd Obote od początku dążył do wprowadzenia gospodarki planowej, centralizacji władzy i unifikacji państwa, czemu sprzeciwiała się partia Kabaka Yekka uosabiająca separatystyczne dążenia Bugandy.

     

    Do kryzysu politycznego doszło w 1966 r., Obote obalił Mutesę i objął stanowisko prezydenta. Kabaka schronił się w Wielkiej Brytanii. Nowa konstytucja z 1967 roku zlikwidowała ustrój federalny, przestały istnieć tradycyjne królestwa, poddane władzy centralnej. W 1969 roku Obote zakazał działalności partii opozycyjnych wobec UPC.

     

    W 1971 roku samozwańczy gen. I. Amin obalił prezydenta Obote i przejął wszystkie nadrzędne funkcje, stając się dyktatorem Ugandy - za jego krwawych rządów śmierć poniosło ok. 300 tys. osób. Politykę zagraniczną Amina cechowały sprzeczności (m.in. początkowo pozostawał w przyjaznych stosunkach z Wielką Brytanią, Izraelem i RPA, które to państwa wkrótce uznał za największych wrogów, oficjalnie pochwalał nazizm i holocaust). W 1972 roku rząd Amina wysiedlił Indusów, co przyczyniło się m.in. do upadku gospodarki, zwłaszcza handlu.

     

    Na przełomie lat 1978 i 1979 doszło do wybuchu wojny z Tanzanią, gdzie schronił się Obote. Po zwycięstwie Tanzanii w 1979 roku Amin uszedł z kraju. Powstał rząd tymczasowy utworzony przez przywódcę Narodowego Wyzwoleńczego Frontu Ugandy (UNLA) — Y.K. Lule. W 1980 roku powrócił Obote, który reaktywował UPC i wygrał wybory prezydenckie. Wprowadzono system wielopartyjny. Największym przeciwnikiem politycznym Obote okazał się Y.K. Museveni, który w 1981 roku stanął na czele Narodowego Ruchu Oporu (NRM). Coraz częściej dochodziło do buntów rozmaitych ugrupowań politycznych, a także wojska. Regionem zapalnym stał się tzw. Trójkąt Luwero, gdzie działał NRM i jego zwolennicy. W 1985 roku oddziały NRM opanowały większą część kraju; w lipcu junta wojskowa z gen. T. Okello i brygadierem B. Okello na czele dokonała udanego zamachu stanu: Obote ponownie musiał opuścić kraj, władzę objął Okello jako przewodniczący Tymczasowej Rady Wojskowej, która sprawowała władzę do stycznia 1986 roku.

     

    Władzę przejął Museveni, który utworzył Radę Narodowego Ruchu Oporu (NCR) złożoną z wojskowych i cywilów, członków różnych partii politycznych; działalność partii została zawieszona, co spotkało się z opozycją i zbrojnym oporem niemal wszystkich sił politycznych (m.in. zwolenników Obote i separatystów bugandyjskich).

     

    W 1989 roku odbyły się wybory powszechne, w wyniku których do NRC dokooptowano nowych członków; kadencję NCR przedłużono o pięć lat. Od 1991 roku na wniosek Museveniego do Ugandy zaczęli powracać Azjaci. W 1993 roku rząd wyraził zgodę na restaurację tradycyjnych czterech królestw, ale ich władze sprawować mogły jedynie funkcje reprezentacyjne. W 1994 roku największe ugrupowania opozycyjne - Demokratyczny Sojusz Ugandy (UDA) oraz Federalna Armia Ugandy (UPA) - przerwały działania partyzanckie, korzystając z ogłoszonej w 1988 roku amnestii.

     

    W 1994 roku rozpisano wybory do parlamentu: kandydaci oficjalnie byli bezpartyjni, ale faktycznie reprezentowali najważniejsze ugandyjskie ugrupowania polityczne. Od połowie lat 90. ponownie nasiliła się opozycja w postaci zbrojnych wystąpień, często o podłożu etnicznym; miały też miejsce zamachy terrorystyczne. W 1995 roku zatwierdzono nową konstytucję.

     

    W kolejnych wyborach prezydenckich w latach 1996, 2001 i 2006 wygrywał Museveni. W Ugandzie po referendum w 2005 roku wprowadzono system wielopartyjny.

     

    Więcej na: http://encyklopedia.pwn.pl


    Źródło:

    • Ministerstwo Spraw Zagranicznych
    • Ministerstwo Gospodarki
    • Wydawnictwo Naukowe PWN
    • ONZ
    • "Problemy wyżywienia ludności na kontynencie afrykańskim" Bożena Gulbicka, Instytut Ekonomiki Rolnictwa I Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy
    • Bank Światowy