Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Rynek chemiczny w krajach GCC

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Katarzyna Crompton | 2016-12-21 07:55:26
rynek chemiczny, analiza

analiza rynku chemicznego

Kluczowe dane rynkowe

Region Zatoki Perskiej stał się światowym centrum produkcji środków chemicznych i petrochemicznych. W ciągu ostatnich kilku dekad, przemysł regionalny pozostaje w fazie wzrostu ze średnim skumulowanym rocznym wskaźnikiem wzrostu (CAGR) na poziomie 12%. Sektor produkcyjny w krajach GCC stanowi 9,8% całego PKB krajów GCC, w tym przemysł chemiczny (petrochemikalia i chemikalia) stanowi 32% całego sektora. Przemysł chemiczny w krajach Rady Współpracy Krajów Zatoki jest drugim, co do wielkości sektorem produkcyjnym w regionie, stanowiąc 3,1% wspólnego PKB sześciu krajów GCC i osiągając 87,4 mld USD przychodów ze sprzedaży w roku 2014 (wykres 1). Branża zatrudnia bezpośrednio blisko 153 tys. ludzi (w tym 67% obywateli GCC), a każda praca tworzy pośrednio trzy dodatkowe miejsca pracy w branżach pokrewnych. Kraje GCC inwestują średnio 530 mln USD rocznie na badania i rozwój R&D. W roku 2014 nadwyżka handlowa osiągnęła rekordowy poziom 36 mld USD[1].

 

Wykres 1. PKB krajów GCC w podziale na główne sektory ekonomiczne


 

 

Sytuacja w branży chemicznej w krajach GCC

Nie tylko europejski przemysł chemiczny dostrzega potrzebę podnoszenia swojej konkurencyjności w biznesowej konfrontacji z resztą świata. Zmienność na rynkach ropy naftowej i zmiany globalnej gospodarki były ważnymi czynnikami wpływającymi w ostatnich latach na przemysł petrochemiczny na Bliskim Wschodzie. Kluczem do ciągłego wzrostu w branży petrochemicznej jest dostępność gazu ziemnego, dostęp do jego zasobów i produktów przejściowych (tzw. feedstocks) oraz integracja rafinerii i petrochemii. Region GCC czerpie korzyści z odnawialnych źródeł energii i zwiększonej efektywności energetycznej. Blisko jedna trzecia światowych zasobów ropy i jedna czwarta zasobów gazu ziemnego na świecie znajdują się właśnie w tym regionie. I tak na przykład, w chwili obecnej instalacje petrochemiczne (tzw. crackers) znajdujące się m.in. w krajach GCC są najbardziej konkurencyjne na świecie. Te amerykańskie, działające w oparciu o gaz łupkowy stały się drugimi najbardziej konkurencyjnymi w skali globalnej. Jednak największym wyzwaniem dla producentów z Bliskiego Wschodu są zmieniające się warunki handlu światowego, na co wpływają m.in. wielostronne umowy regulujące zasady handlu, jak np.: Trans-Pacific Partnership (TTP). W rezultacie producenci z Bliskiego Wschodu muszą działać w oparciu o decyzje podejmowane przez państwa tworzące duże bloki handlowe. W wyniku globalnej konkurencji firmy petrochemiczne z Zatoki Perskiej inwestują w innowacyjne technologie i dywersyfikację produktów w celu uefektywnienia działalności gospodarczej.

 

Inicjatywy dywersyfikacji i szanse na Bliskim Wschodzie[2]

Bliski Wschód, szczególnie kraje GCC, koncentrują się na dywersyfikacji produkcji chemikaliów o wysokiej wartości dodanej, wykraczając poza tradycyjną mocną stronę chemikaliów luzem i produktów petrochemicznych. Aktualny portfel obejmuje polimery powszechnego stosowania, takie jak: polietylen (PE) i polipropylen (PP) oraz podstawowe produkty petrochemiczne i nawozy. W chwili obecnej realizowane są duże projekty produkcji chemikaliów o wysokiej wartości dodanej, w tym polimery użytkowe, specjalistyczne produkty chemiczne, półprodukty. Zgodnie z przewidywaniami powyższe projekty będą realizowane w różnych okresach do końca obecnej dekady. Przewiduje się, że w regionie GCC będą podejmowane kolejne kroki w kierunku produkcji chemikaliów wysokowartościowych, w tym agrochemikaliów i składników farmaceutycznych, począwszy od 2020 roku.

 

Działania zmierzające do większej dywersyfikacji w dużej mierze koncentrują się na dwóch segmentach:

  • Produkty petrochemiczne oraz pozostałe produkty o wysokiej wartości dodanej

GCC dąży do osiągnięcia ponad 35% udziału w światowej produkcji petrochemikaliów do 2020 roku, o czym świadczy agresywna ekspansja i zaawansowane rozwiązania technologiczne instalacji rafineryjno-petrochemicznych w regionie. Koncentracja na wielkoskalowej produkcji produktów petrochemicznych i ich pochodnych w krajach Zatoki Perskiej jest zauważalna, ze względu chociażby na obecność kompleksu Sadara (spółka joint-venture zawiązana pomiędzy Saudi Aramco a The Dow Chemical Company) – jednego z największych na świecie zintegrowanych zakładów chemicznych produkujących wysokojakościowe chemikalia i tworzywa sztuczne.

  • Przetwarzanie tworzyw sztucznych

Mimo, że region GCC jest jednym z największych producentów żywic polimerowych na świecie, stanowi obecnie jedynie 2% światowego rynku przetwarzania tworzyw sztucznych. Jednak dzięki stałemu wzrostowi popytu na lokalne produkty konsumpcyjne i łatwemu dostępowi do kluczowych surowców spodziewa się rocznej stopy wzrostu w przedziale powyżej 10%, w perspektywie średnio- i długoterminowej. Pozwoliłoby to uczynić region ten jednym z najszybciej rozwijających się w światowej branży zajmującej się przetwarzaniem tworzyw sztucznych.

 

Mega Trendy wpływające na przemysł chemiczny na Bliskim Wschodzie[3]

Budownictwo cywilne i komercyjne, pojawienie się miast przemysłowych, a także rozwój wewnątrz-regionalnej sieci transportowej to trzy najważniejsze trendy dla przemysłu chemicznego. Wśród wielkich miast przemysłowych w regionie, które przyciągają znaczące inwestycje największych producentów środków chemicznych, mamy m.in: Jubail i Yanbu w Arabii Saudyjskiej, Mesaieed w Katarze, Al-Ruwais w ZEA, Asaluyeh w Iranie oraz Shuaiba w Kuwejcie.

Rozbudowa sieci linii kolejowych w krajach GCC ma na celu połączyć międzynarodowe lotniska i najważniejsze miasta ekonomiczne regionu: King Abdullah i Jazan Economic Cities w Arabii Saudyjskiej, Lusail City w Katarze, Mohammed Bin Rashid City w ZEA. Rada Współpracy Krajów Zatoki Perskiej konsekwentnie realizuje projekt począwszy od 2009 r. W tym ambitnym planie uczestniczą: Arabia Saudyjska, Bahrain, Katar, Kuwejt, Oman oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie. Mają być one połączone 2177-km siecią kolejową. Poszczególne kraje będą odpowiedzialne za ok. 1200 km sieci, pozostałe linie kolejowe o długości 900 km mają służyć połączeniu odcinków krajowych w jedną sieć, której budowa będzie realizowana na zlecenie Rady. W ZEA Etihad Rail jest centralną częścią projektu GCC Railway.

 

Szacuje się, że nakłady inwestycyjne w mega projekty na Bliskim Wschodzie wyniosą blisko 4,3 bln USD do 2020 roku. W rezultacie popyt na chemię i materiały budowlane wzrasta, w tym farby i powłoki malarskie, dodatki do betonu, komponenty podłogowe, związki chemiczne do impregnacji wodoodpornej, kleje i szczeliwa. Wg BMI (Business Monitor International), przewiduje się na przykład, że rynek budowlany ZEA w tym roku wzrośnie o 6,6%, znacznie wyprzedzając prognozy Międzynarodowego Funduszu Walutowego na poziomie 2,6%. Wg szacunków raportu, spodziewa się, że wartość budownictwa w ZEA osiągnie wartość 181 mld dhs w 2017 roku (w roku 2016 to około 162 mld dhs). Przewiduje się również stabilny wzrost, średnio ponad 6% w ciągu trzech kolejnych lat. W trakcie wystawy Cityscape Global 2016 w Dubaju ogłoszono kilka nowych projektów, które sprzyjają rozwojowi przemysłu chemicznego, również w kontekście zbliżającej się wystawy Expo 2020. Union Properties, dubajska spółka deweloperska przedstawiła trzy duże projekty warte 2,15 mld dhs. Omniyat, inny deweloper z Dubaju uruchomił trzy projekty o wartości 3,5 mld dhs. Kolejno Dubai Holding ogłosił budowę Mall of the World, największego na świecie centrum handlowego z miasteczkiem w pełni klimatyzowanym o wielkości 4,5 mln m2, gdzie wartość projektu szacowana jest na 25 mld dhs. Z kolei Dubai Properties (DP) ogłosił projekt Dubai Wharf wart 800 mln dhs; Dubai Properties zaprezentował trzy wdrażane projekty warte 1,5 mld dhs, Investment Corporation of Dubai przedstawił trzy projekty, których wartość szacuje się na 10,5 mld dhs[4].

 

Poniżej dla porównania: wartość bieżąca netto projektów w realizacji w regionie, w podziale na sektory (wykres 2). Największy udział inwestycji w przemyśle chemicznym odnotowuje Arabia Saudyjska (65 mln USD), kolejno ZEA (25 mln USD) i Oman (15 mln USD) pozostawiając daleko w tyle Bahrajn (5 mln USD), Katar (1,5 mln USD) oraz Kuwejt (0,6 mln USD).

 

 

Wykres 2. Projekty w realizacji w krajach GCC w podziale na sektory

 

Źródło: MEED Projects 2015, The Zone Magazine, Issue 48 - Oct. 2016

 

Podczas gdy Bliski Wschód ma dostęp do najważniejszych zasobów przemysłowych, jak: surowce, narzędzia i zasoby ludzkie, to rynek ten jest wciąż daleki od zaawansowanych technologii, które są niezbędne do usprawniania procesów produkcyjnych. Niektóre z kluczowych trendów obserwowanych w sferze technologii Bliskiego Wschodu to:

  • Zakup i replikacja: Poprzez przejęcie, firmy szybko uzyskują zarówno możliwości technologiczne, jak i produkcyjne
  • Zachęty dla inwestorów zagranicznych: Specjalne zachęty inwestycyjne oferowane przez rząd państwa dla inwestorów zagranicznych z wiodącymi technologiami innowacyjnymi
  • Przedsięwzięcia joint-venture
  • Licencjonowanie technologii: Firmy mają możliwość licencjonowania i sprzedaży zaawansowanych technologii oraz know-how
  • Innowacje/Badania i Rozwój (R&D): Sukces w dalszych obszarach wymaga ciągłego rozwoju i doskonalenia produktów

 

Perspektywy wzrostu przedstawiają się korzystanie dla przemysłu chemicznego w regionie GCC. Szacuje się, że całkowity przychód sektora może osiągnąć 220 mld USD do roku 2020 (w roku 2014 przychód przemysłu chemicznego dla rynku GCC osiągnął wartość 108,5 mld USD). Przemysł chemiczny w krajach Rady Współpracy Krajów Zatoki jest drugim, co do wielkości sektorem produkcyjnym w regionie, stanowiąc ponad 26% wartości produkcji przemysłowej w roku 2014. Sektory produktów petrochemicznych o wysokiej wartości dodanej oraz tworzyw sztucznych stanowią kluczowe filary wzrostu. Nie bez znaczenia są również realizowane w chwili obecnej mega projekty inwestycyjne, granty rządowe dla inwestorów zagranicznych oraz dynamiczna ekspansja globalnych przedsiębiorstw na rozwijających się rynkach azjatyckich.

 

 

 

 

 

Opracowanie: Anna Horowska-Shahin, Wydział Promocji Handlu i Inwestycji w Abu Dhabi, grudzień 2016

 

[1] Dane publikowane przez The Gulf Petrochemicals and Chemicals Association GPCA, „The GCC Chemical Industry Facts and Figures 2014”, Nov. 17, 2015.

[2] Opracowanie własne na podstawie strony internetowej: http://indianchemicalcouncil.com/opportunities-in-the-middle-east's-chemical-industry.htm Feb. 26, 2015.

 

[3] Opracowanie własne na podstawie publikacji GPCA: GCC Chemical Industry Overview 2014, Dec. 18, 2014.

[4] Opracowanie na podstawie: Jebel Ali Free Zone JAFZA, The Zone Magazine, Issue 48, „Oil, Gas, Steel and Construction”, Oct. 2016.